Studentenalmanak 1931 - pagina 274

236 BEGIN EN OORSPRONG V A N

vraag, wanneer de gnosis opkwam, of ze heel vroeg,

al vóór Christus zich vertoonde, of pas na Christus;

en daarmede is het belang van het onderzoek der mysterien-

religies en van de Hermetische geschriften speciaal gegeven,

deze laatste — vgl, Reitzenstein — als één van de vroegste

uitingen der gnosis. En merkwaardig zijn de parallellen tus-

schen die mystiek en het Christendom, met name de brieven

van Paulus, Bijv,, de gegevens, die Reitzenstein verschaft

over een begrip als nvev/na, doen ons zien, hoe dit woord

èn in 't gebruik, dat ervan gemaakt wordt ten opzichte van

den mensch ( = gave, kracht, fluïdum), èn in het gebruik bij

een goddelijke persoon, soms heel dicht staat bij Paulus'

gedachten van nvevfia als geestesrichting, als 't hoogste in

den mensch, èn als de Heilige Geest; en dat het los staat

naast vovg of ^oyos.

Wel heerscht op dit punt een wonderlijke spraak-

verwarring, soms zóó, dat we tenslotte den indruk krijgen,

dat een woord als nvsv/ua tenslotte alles kan beteekcnen;

maar misschien is dit te zien in verband met hetgeen H, Lei-

segang 1) zegt van de Hellenistische periode, dat ze is een

strijd tusschen romantiek en classicisme, gevoel en verstand,

mysticisme en rationalisme, individu en menschheid; en zoo

is ook wellicht te begrijpen, de ondertitel van het werk van

Leisegang; „Das Wesen und W e r d e n der mystisch-intuïtiven

Erkenntnis in der Philosophie und Religion der Griechen",

waarin ligt een vooropgezette meening, een beschouwings-

wijze, geboren uit den drang, een lijn te zien in de ontwikke-

ling ook van het woord en begrip nvevfxa.

Ook in dit boek zien we de beteekenis van het woord

nvEVfia als „gave" en „kracht" van God opkomen, maar

ook zit er al spoedig de verbinding met goddelijke Logos in,

tenminste als logos gaat zien op een mystiek kennen van de

Godheid,

Zoo zien we de verbinding tusschen Grieksche wijsheid

en Bijbelsche ,,wijsheid", in de Apocrieven bijv,, als een

verbinding van het onvereenigbare en daarom zal onze

^) In „Der Heilige Geist", Leipzig-Berlia, 1919. Bd. I, Ie deel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen