Studentenalmanak 1933 - pagina 153

EN THEOLOGIE 139

een onveranderlijk iets, ,,massa", behoorde, dat de maat

van zijn traagheid of verweer tegen de verandering van

beweging was. De wereld der materie is dus een systeem

van massa's, die onderling verwijderd in de ruimte op

elkaar inwerken in den tijd.

Ofschoon Newton de physica waarschuwt voor de meta-

physica, is hij zelf metaphysisch in zijn praediceeren van

een absoluten gelijkmatigen tijd, van een absolute beweging

en ruimte het ,,Sensoricum" van het Opperwezen ')

Hiermede was vastgelegd, de wet van het behoud der

stof en het behoud van de massa. Later zou Einstein het

verband tusschen massa en energie aanitoonen.

Op deze wijze kon men, naar men meende, uit een

bepaalden stand van zaken den volgenden berekenen en

voorspellen. De beteekenis van deze deterministische

opvatting van de wereld wordt het best ingezien, indien

men zich de formuleering van Laplace herinnert, wanneer

men op één moment de plaats en den bewegingstoestand

kende van alle atomen zou zoowel het verleden als de

toekomst van het wereldgebeuren in alle onderdeelen bere-

kend kunnen worden. Deze deterministische mechanische

beschouwing was uiteraard imperialistisch van aard. Ook

het organische leven werd veroverd. Aan het slot van zijn

artikel „Das Weltbild der Physik" (Das Weltbild der

Naturwissenschaften 1931) zegt Prof, Dr E, Madelung:

Wenn unser Glaube richtig ist, dasz die ganze Welt mk

ihrer unendlichen Kompliziertheit sich aus den einfachen

Elementen der Physik aufbaut, dann wird uns mit der

Zeit auch die Synthese gelingen, die die Grenzen zwischen

der Physik und den anderen Naturwissenschaften ver-

wischt und die schlieszlich in der Biologie, der Wissenschaft

des Lebens, endigt.

Na de biologie komt de psychologie aan de beurt en zelfs

de normwetenschappen. o,a, de logica, zullen zich moeten

buigen onder dit juk. Maar de mensch, die dezen daemon

terwille van eigen glorie opriep, verliest door hem het kost-

^) Karl Joel, Wandlungen der Weltanschauung, Erster Band, pag. 542.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen