Studentenalmanak 1933 - pagina 168

154 W A T IS WAARHEID?

den op de vraag; „Wat is waarheid?" na te gaan. Ook uit

de gegeven antwoorden blijkt, dat waarheid nu eens dit dan

weer dat kan beteekenen. Wil men het wezen der waarheid

metterdaad benaderen, dan dient in de eerste plaats de

vraag nader bepaald te worden. Deze nadere bepaling

wordt gevonden in een meer beperkte probleemstelling, n,l,:

„Is het wezen der waarheid langs wijsgeerigen weg te be-

naderen?"

Wijsbegeerte als actie is heit richten van de ratio op de

realiteit als middellijk gegeven en 't onmiddellijk zijnde,

lijk gegeven. Zij word)t pas een gegeven voor de ratio, zoo-

dra zij in het bewustzijn verschijnt. De ratio is niet tevreden

met een beschrijving van die in het bewustzijn verschijnende

realiteit, maar tracht vanuit dit middellijk gegeven terug te

grijpen naar de realiteit als onmiddellijkheid, om zoo-

doende kennis te verkrijgen omtrent de realiteit, zooals zij

onafhankelijk van het mensohelijk bewustzijn bestaat,

Hoe eenvoudiger men zich denkt de verhouding van de

realiteit als middellijk gegeven en 't onmiddellijk zijnde,

des te eenvoudiger waarheidsbegrip houdt men er op na.

Een realisme, dat zich de onmiddellijke en middellijke

realiteit ident voorstelt, komt dan tot deze, hoogst eenvou-

dige waarheidsopvatting; Veritas est adaequatio intellectus

et rei, (Thomas),

Hoe eenvoudig deze definitie moge zijn op 't eerste ge-

zicht, bij nader toezien levert zij allerlei moeilijkheden op.

Overeenkomst toch ksn alleen geconstateerd worden

door vergelijking. Vergeleken kunnen slechts gelijksoortige

dingen. Middellijke en onmiddellijke realiteit zijn geheel

andersoortige dingen, waarbij vergelijking zonder meer

onmogelijk is.

Vergeleken wordt de in het bewustzijn verschijnende

realiteit op het oogenblik van vergelijking met het in dit

bewustzijn vooraf gevormde en bestaande denkbeeld om-

trent die realiteit, zoodat van volstrekte overeenkomst, ge-

constateerd op grond van onmiddellijke vergelijking, niet

gesproken kan worden. Bovendien schuilt een tweede moei-

lijkheid in dat constateeren van de overeenkomst- Wie con-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen