Studentenalmanak 1933 - pagina 169

W A T IS WAARHEID ? 155

stateert dat? Het denken zelf. Maar dan doet het denken

niets anders dan aan zijn inhoud het praedicaat werkelijk

toekennen, het constateert het feit, dat zijn inhoud aan een

realiteit beantwoordt. Afgezien dan nog van het feit, dat

deze inhoud geen volstrekte afbeelding van de realiteit kan

zijn, wordt hieruit duidelijk, dat in deze definitie niet

sprake is van waarheid, maar van werkelijkheid.

Nu is ook een ander standpunt dan dat van het realisme

mogelijk. Men kan aannemen, dat de ratio zich alleen heeft

bezig te houden met de middellijke realiteit, omdat elk

trachten naar de onmiddellijke realiteit voor de ratio on-

mogelijk IS, Op dit standpunt kart waarheid niet anders zijn

dan; Normalität des Denkens (Windelband). Natuurlijk

wordt hier niet gedoeld op z.g, formeele waarheid. Normaal

wil hier zeggen, volgens de in het denken gegeven mogelijk-

heden, zooals het denken zich met zijn aanschouwings- en

denkvormen richt op de realiteit.

Tweeërlei weg is nu mogelijk. Handhaaft men de opvat-

tmg, dat de onmiddellijke realiteit door de middellijke

realiteit heen voor de ratio ontoegankelijk is en dat er

evenmin een rechtstreeksch zich richten van de ratio op de

onmiddellijke realiteit denkbaar is, dan is een antwoord op

de vraag wat is waarheid niet te verwachten. Want dat

waarheid betrekking moet hebben op de onmiddellijke

realiteit is duidelijk,

In de tweede plaats kan men aannemen, dat, hoewel

de onmiddellijke realiteit op beide bovengenoemde manie-

ren voor de ratio ontoegankelijk is, het denken zelf in zijn

grondvormen duidingen heeft van een reëel gebeuren in de

onmiddellijke realiteit. Wil men echter op dit standpunt

waarheid definieeren, dan moet noodwendig teruggekeerd

worden tot de eenvoudige realistische definitie van waar-

heid als overeenkomst tusschen denken en zijn, m.a.w, ook

hier is dan van geen waarheid, maar van werkelijkheid

sprake.

De ratio uit zichzelf kan dus nooit leiden tot de bepaling

van het wezen der waarheid. De wijsbegeerte heeft zelf deze

onmogelijkheid begrepen en getracht boven de ratio uit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen