Studentenalmanak 1933 - pagina 170

156 W A T IS WAARHEID ?

ie- komen. Vandaar: Wahr ist nur was ein Moment des

zeitlosen Prozesses der Idee ist, nicht das abstract ein-

seitige der Verstandeserkenntnis (Hegel), Waar is dus

alles voorzoover het deel heeft aan de Al-openbaring, Dit

laatste kan opgevat worden als de openbaring van de idee,

zooals hier, maar ook genomen worden als wil (Schopen-

hauer) of als het onbewuste (von Hartmann), Maar ook

hier rijzen bedenkingen. Openbaart het al zich in iets ten

volle, dan is er geen sprake meer van waar, alleen van

,,al-werkelijk". Voorzoover het al zich niet ten volle in iets

openbaart, moet dus geconstateerd worden in hoeverre dit

geschiedt. Maar dit constateeren kan alleen aan de ratio

worden opgedragen. Is deze ratio zelf een bewustwording

van het al, dan is waarheidsconstateering buitengesloten.

Men zou gevoegelijk in dit geval van „al-werkelijkheids-

beleving" kunnen spreken. Is de ratio geen bewustwording

van het al of slechts ten deele, dan ondervindt zij dezelfde

bezwaren als die, waaraan men hoopte ontkomen te zijn

en men is in zijn streven om boven de ratio uit te komen,

weer op hetzelfde uitgangspunt terecht gekomen. Maar er

is nog een weg mogelijk om te ontkomen aan de bezwaren,

waaraan de ratio onderworpen is. Men kan ook het irratio-

neel karakter der waarheid poneeren als oplossing, ,,Nu is

inderdaad het rijk der waarheid zelfstandig, in zooverre als

ze door niets dan haar eigen karakter waarheid is (VoUen-

hoven). En zoo kan de ratio uit zichzelf niet het wezen der

waarheid bepalen en in dien zin kan de waarheid irraitioneel

genoemd worden,

In hoeverre echter de term irrationeel het wezen der

waarheid dekt kan slechts nagegaan worden in een nadere,

positieve beschouwing omtrent het wezen der waarheid.

Want het constateeren van het feit, dat de ratio uiit zich-

zelf de waarheid niet kan definieeren, geeft zonder meer

nog geen antwoord op de vraag: ,,Is het wezen der waar-

heid langs wijsgeerigen weg te benaderen?" De aem het

begin gegeven definitie van wijsbegeerte; als het zich richten

van de ratio op de realiteit zou doen vermoeden, dat door de

voorafgaande beschouwing en het daaruit geconstateerde

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen