Studentenalmanak 1933 - pagina 93

HET VRAAGSTUK DER UNIVERSITEIT 85

met de levenspractijk. En deze toestand blijft tot in het

begin van de 18e eeuw aan de universiteiten de heer sehen-

de. Geleidelijk dringt echter, onder invloed van de Aufklä-

rung eenerzijds en van de opkomst van de natuurweten-

schappen anderzijds, zich de gedachte op, dat de univer-

siteit ook een taak op zichzelve heeft. En in het midden

van de i8e eeuw wordt herhaaldelijk de meening uitge-

sproken, dat de universiteit bestaansrecht heeft, ook al zou

geen enkele lands- of rijksoverheid zich van haar discipe-

len willen bedienen bij de vervulling van ambten of betrek-

kingen.

Daameiast komt dan een neiging, om sterk den nadruk

te leggen op de privilegiën, die de universiteit van ouds af

bezeten had (eigen bestuur, eigen rechtspraak, eigen wet-

ten). De gedachte, dat de universiteit vrij is van den staat

en vrij is van de kerk, leeft in dezen tijd dan ook zeer klaar

in het bewustzijn.

Inmiddels blijkt het echter, dat vele universiteiten zonder

de financieele hulp van den staat niet kunnen blijven

bestaan. En in den loop van de laatste helft van de 18e

eeuw en in de eerste helft van de 19e ontwikkelt zich in

onderscheiden landen de practijk, waarbij men eenerzijds

wel een zekere vrijheid van eigen inrichting en bestuur

aan de universiteiten laat, maar anderzijds toch het recht

van benoeming en toezicht aan de voedsterheeren doet

toekomen.

Daarmede heeft de universiteit het beginsel van souve-

reiniteit in eigen kring prijsgegeven. Dit beginsel, door

Kuyper in zijn bekende rede weer gegrepen, maar door

hem dan ook ongetwijfeld alleen bedoeld voor en toegepast

op het karakter der universiteit, is in de vrije universitei-

ten eerst weer concreet geworden.

Maar hiermede is slechts één zijde van het vraagstuk

der universiteit opgelost. De vraag: ,,universiteit-en-leven",

,,wetenschap-en-levenspractijk", is daarmede nog aller-

minst beantwoord. Want het moge al waar zijn, dat in die

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen