Studentenalmanak 1938 - pagina 160

en skade. Hiermeer bedoel ons ten eerste wat die natuur betref: die

mens wat in die natuur lewe voel homself dikwels as lewende wese

een met die ander lewende wesens, nie in die sin van heidense

natuurmistiek nie maar in die sin van Christelike belewing van die

feit dat die mens as lewende wese nieteenstaande sy koningskap in

die skepping, tog 'n eenheidsband voel met ander lewende wesens in

die skepping. Die mens voel in homself dieselfde lewe en groeikrag

wat hy in die plant en dier sien, in die lente ervaar hy dat alles

saamuitbloei tot nuwe lewe. Netso voel hy ook in tye van storm of

nood dat alles saam met hom sterf. As 'n orkaan die land verwoes

het, of 'n droogte dit uitgedor het, of 'n vuurspuwende berg of

watervloed dit oorweldig het, dan sien die mens die ramp as bringer

van dood. Hy sien die kwaad, die gevolge van die sonde as dood. So

sien hy in die besondere dinge ook: hy sien dier of plant of die mens

self word siek en sterf — orals ervaar hy in teenstelling met die

lewe die dood. In hierdie ervaring merk ons op dat in die eerste

plek dit nie alleen om die mens gaan nie maar om alle lewe —

selfs só dat dit lyk of dit moontlik is dat die mens in so 'n ramp

meer die gevoel het van dat lewe vernietig is as dat nou juis soveel

mense om die lewe gekom het. In die tweede plek merk ons op dat

die dood ervaar en gesien word as radikale teenstelling met die

lewe, en in die verband verder dat die verbreking van bande, die

oorskryding van grense, maw. die oortreding van die wet van eie

wese die dood meebring.

Wat merk ons hierteenoor in die stad op? Die kwaad word er-

vaar meestal as skade. Dit vorm 'n radikale teenstelling met die

ervaring in die natuur van die dood as kwaad, as gevolg van sonde.

Waar die dood dood van lewe is, dus die mens daarin nie die enigste

faktor is nie maar naas ander lewende wesens gestel word soos

diere en plante, daar is skade altyd skade van iemand, van 'n per-

soon, van 'n mens — dus selfs hier word by die stad die mens die

sentrum waar hy in die natuur nog enigsens naas ander lewende

wesens gestel word. (Ons merk dit b.v. op in die wyse waarin bv.

berig gegee word van die gevolge van 'n groot droogte: soveel diere

en soveel graan is teniet (in verband met die aan die stad vasge-

knoopte ekenomiese lewe word dit natuurlik ook altyd vasgeknoop

aan skade) terwyl die hoofsaak by 'n stadsramp die waarde van die

skade is en die aantal menselewens wat verloor is). Dit is egter nie

so belangrik nie, belangriker is die teenstelling dat skade iets rela-

tief s is en dood iets absoluuts: skade kan herstel word maar wat

dood is, is dood, onherroepelik. Hierdie besef van die finaliteit van

die dood as gevolg van sonde in die vorm van wetsverbreking, kry

die mens in die stad nie as hy alleen rampe in terme van skade

sien. Waar die mens wat in die natuur leef daeliks om hom die ont-

staan van nuwe lewe sien en daeliks die dood ook sien, daar sien

die mens in die stad dit eerder as uitsondering. Geen wonder dat

hy, soms ondanks homself, geleidelik daartoe neig om alles te be-

152

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen