Studentenalmanak 1946 - pagina 211

tegen 't einde der 12e eeuw en de aan den Engelschen Koning

als leenman opgelegde trouweed aan den Keizer naar binnen

doorslaand bewijs voor den ernst van het pogen, maar het

bleek niettemin in zijn geheel maar al te duidelijk tot misluk-

king gedoemd. De politieke gemeenschappen, groot en klein,

„superiorem non recognoscentes" slaagden er, ondanks Bar-

tolus' staatsrechtelijk vonnis over hen, volkomen in om den

opzet te verijdelen. De vrede van Westfalen in 1648 bevestig-

de formeel den toestand, die reeds eeuwen lang feitelijke wer-

kelijkheid was geweest; de toenmaals bekende wereld vormde

geen politieke eenheid meer, maar bestond uit een samenstel

van zelfstandige Staten, groote, middelgroote en kleine.

Er moest nu een nieuw verband worden gezocht en de groo-

te staten onder leiding van de Bourbon's eenerzijds, de Habs-

burg's anderzijds trachten zich daartoe van de hegemonie mees-

ter te maken en zich op te werpen tot leidende macht. Maar

geen van beiden kon in die taak slagen, zooals na een aantal

oorlogen langzamerhand duidelijk werd. Het beginsel der he-

gemonie moest als ordenings-'beginsel voor de Staten derhalve

worden losgelaten en zoo kwam men tot eéïi nieuwe gedachte,

de vorming van een Europeesch evenwicht der macht, die de

internationale geschiedenis van de 17de en 18de eeuw vrijwel

uitsluitend beheerschte en ook daarna nog invloed bleef uit-

oefenen. De vrede van Utrecht van 1713 was wel het hoogte-

punt dezer leer; zij werd volgens 't vredesverdrag gesloten ,,ad

firmandam stabiliendamque pacem ac tranquillitatem christian!

oit)is iusto potentiae aequilibrio"; ook de bekende pragmatische

sanctie werd aangenomen ,,pro conservando duraturo in Eu-

ropa aequilibrio". Nog in 1831 ibij de regeling van de positie

van België verklaarden de Groote Mogendheden als haar be-

doeling „de faire concourir les provinces belges ä l'établisse-

ment d'un juste équilibre en Europe". Dat de leer van het

evenwicht geen rechtsgrondslag voor de samenleving der vol-

ken was, maar een zuivere politieke machtsleer, werd onder

meer anderen ten onzent uitvoerig door Bynkershoek betoogd.

Maar wat men er ook mee poogde te bereiken, een duurzaam

evenwicht kwam niet tot stand, het bleek nooit een stabiel,

altijd weer een labiel evenwicht te zijn. Telkens liepen de be-

trekkingen tusschen de volken weer hopeloos vast. -^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen