Studentenalmanak 1946 - pagina 209

lijke ontwikkeling met name in de vorige eeuw, die de vroeger

slechts los samenhangende volken in een eindelooze ver-

vlechting van hun stoffelijke en geestelijke bestaansfactoren tot

een werkelijke gemeenschap hebben gemaakt, waarvan, als één

deel lijdt, alle leden mede lijden. Als het niet gelukt om te sla-

gen in de taak van het scheppen en- alhans dragelijk doen f unc-

tionneeren van zulk een ordening, dan is alle nationale en per-

soonlijk leven niet veel beter dan een dobbelspel van het oogen-

blik geworden. Het gaat hier niet langer om een kwestie van

volkenrechtsbeoefening, maar om de primaire levensvoorwaar-

den voor elk onzer. De macht zonder recht moet aan banden

gelegd, zal het leven voor ons allen eenige waarde houden.

Churchill had volkomen gelijk toen hij zeide, dat het beter

was niet te leven dan onder zulk een machtsrégime te leven,

en vele studenten hebben met hun bloed die uitspraak bezegeld.

In de beperkte ruimte, die ter beschikking staat, kan ik slechts

enkele algemeene lijnen van het vraagstuk aangeven en dan nog

alleen met inachtneming van groote zelfbeperking. Een bekend

Duitsch schrijver begint zijn verhandehng over het onderwerp

aldus: „der Gedanke der Weltsorganisation hebt an in den

ältesten metaphysischen Zeitaltern, aus denen die primitive An-

fänge der Kultur hervorgehen, als kosmisch- theologisches Pro-

blem". Dat moge wellicnt zoo zijn, maar men kan gerust wat

later beginnen, zonder oppervlakkig te worden. Ik laat voorts

de juridische zoowel als de theoretische zijde van het vraag-

stuk rusten voor zoover dat mogelijk is; wie in de theorie be-

lang stelt kan in het lijvige driedeelige werk van den eersten

bibliothecaris van het Vredespaleis Dr J. ter Meulen ruim-

schoots zijn gading vinden. Ik beperk mij tot de weergave van

de groote practische ontwikkehngslijnen, een korte uiteen-

zetting van den stand der kwestie op het oogenblik en een slot-

woord. Op een paar punten maak ik daarbij gebruik van mijn

rede op 7 Nov. 1945 in de Eerste Kamer over het wetsontwerp

tot toetreding tot den nieuwen Volkenbond.

Toen er na de woelige eeuwen der volksverhuizing, die volg-

de op den val van het Romeinsche Rijk, langzamerhand weer

wat rust was gekomen en men tijd en gelegenheid kreeg voor

191

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen