Studentenalmanak 1946 - pagina 210

zelfbezinnmg, ging men zich ook rekenschap geven van de

nieuwe politieke verhoudingen, die zich hadden gevormd. Rijk

en Kerk waren gevestigde grootheden geworden; er hadden

zich min of meer zelfstandige politieke eenheden van on-

derling verschillenden omvang gevormd. Hoe was dat al-

les te begrijpen? Om daarin te slagen nam men de over-

geleverde begrippen uit het Romeinsche Rijk over en beschouw-

de de geheele Christenheid als één samenhangend rijk, waar-

van de andere politieke eenheden onderdeelen vormden. Even-

wel moest men thans een anderen grondslag voor dat Rijk

vinden, want het Romeinsche Rijk was een zuivere machts-

staat geweest met den keizercultus als religieuse bekroning.

Virgilius ha'd liet wachtwoord daarvoor gegeven, toen hij den

Romein zijn roeping voorhield: imperare memento, parcere

subiectis et debellare superbos. Keizer Augustus nam die op-

dracht op zich en schiep zoo de „pax Romana", waarin alle

heerschappij in het Rijk tot een vaste eenheid werd gemaakt.

Het „parcere subiectis" vergat hij gemakkelijk genoeg als het

zoo uitkwam; de gruwelijke uitmoording van Perugia in zijn

jeugd onder de leuze ,,moriendum est" en de wreede uitroeiing

later van de Gallische stammen, die de Alpenpassen beheersch-

ten, bleven pijnlijke vlekken op zijn conduite-staat, al moet er-

kend, dat de provinciën onder het principaat er heel wat beter

aan toe waren dan tijdens de Republiek, Het „debellare super-

bos" was gauwer gezegd dan gedaan; de Germanen achter den

„limes" en de Parthen in het Oosten hielden hun „superbia" met

vrucht voL Maar er werd toch een wereldstaat geschapen en

die gedachte namen de Middeleeuwen over in den vorm van

het ,,imperium christianum", waarin heel de christenheid als

één rijk werd beschouwd. Het rijk had den wereldlijken weer-

slag te vormen van Gods eigen Koninkrijk en immers — ,,Deus

amat unitatem". W a t daarbuiten lag als heidenen en Mo-

hamedanen behoorde in beginsel of krachtdadig bekeerd óf

uitgeroeid te worden. Alleen maar — in de practijk bleek er

van dat alles niet veel terecht te komen, noch naar binnen

noch naar buiten. W e l vormden de kruistochten en de bekee-

ring der heidenen in Oost-Duitschland naar buiten, op het

hoogtepunt van het Staufische Keizerschap onder Hendrik V I

192

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen