Studentenalmanak 1950 - pagina 222

tevens een profetische aanklacht geworden tegen de nivelle-

ring en de mechanisering, tegen de vernietiging van de men-

selijke persoonlijkheid door techniek en door totalitaire stro-

mingen, die de mens als machines gebruiken.

In 1937 blijkt in „Ends en Means" iets van een bekering.

Daarin voert Huxley het pleit voor „detachment", onthech-

ting, 't vrij-zijn van hebzucht, ik-zucht, heers-zucht, en voor

geweldloosheid. Niet voor niets begint Huxley z'n jongste

boek Ape and Essence met een herinnering aan Ghandi.

Huxley is een mystieke god-zoeker geworden. Met alle

mystici noemt hij God: de oergrond van alle zijn, het inner-

lijk licht, het diepst-verborgen wezen van de mens.

„Time must have a stop" (1945) wordt geheel gedragen

door dit mystiek-religieuze besef.

Dit boek heeft in de gesprekken al de brillante kwaliteiten,

die Huxley kenmerken. Onder de verschillende themata, die

aan de orde komen, is de belangrijkste de tegenstelling van

het geraffineerde Epicurisme van Eustace Barnack en de

mystieke levenshouding van de Italiaanse boekhandelaar

Bruno Rontini.

Huxley staat duidelijk aan de kant van de mysticus. Barnack,

die wil zijn ,.master of the fine art of living" is ten slotte een

trieste figuur, een good-timer, die sensueel, alle lusten proe-

ven wil en daaraan sterft.

Hij vat z'n kijk op de wereld samen in de limmerick:

There was an old man of Moldavia

W h o did not believe in the Saviour

So he founded instead

W i t h himself at the head

The cult of decorous behaviour.

Maar deze cult of decorous behaviour heeft bitter weinig

kans in de wereld, want deze is vol van „horrible people like

Napoleon and other horrible people like Pascal".

„There was an old man of Corsica who would not believe in

anything but power. And an old man of Port Royal who tor-

tured himself by believing in the God of Abraham and Isaac

and not of the philosophers. Between them, they don't give

the poor old Man of Moldavia a dog's chance Nobody

listens to us seriously."

212

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen