Studentenalmanak 1950 - pagina 233

onrechte gesmade '— litterair­historische methode overwon^

nen. Wij Ieren van H oratius eigenlijk voornamelijk, dat hij

zijn kunst van de Alexandrijnen en zijn wijsheid van de

Epicureeërs had. Maar al is het, dat in dit gedicht het prae­

ceptum van deze wijsgeren keurig onder woorden gebracht

is <— dat wil toch niet zeggen dat het de dichter geen ori­

ginele ernst geweest kan zijn. Als iemand zijn glaasje drinkt,

dan doet hij dat toch niet omdat het Bols heet, maar omdat

hij het lekker vindt of meent het nodig te hebben. Als H o­

ratius voor het antwoord, de oplossing, de houding van een

bepaalde philosophic kiest, dan doet hij dat omdat dat zijn

geloof is. Als hij een zekere gearriveerde berusting en cy­

nische luchthartigheid ten toon spreidt, dan is dat niet omdat

hij zo'n domme ziel was, die van het wankelen van de wereld

niets merkte. En als zijn gedicht ondanks alles nog iets cho­

riambisch heeft, dan is dat om dezelfde reden, waarom men

nu een tango „rukt": van narigheid.

Mijn experiment — al heb ik misschien een ogenblik die in­

druk gewekt ^­ was geen aesthetisch experiment, maar een

psychologische demonstratie. De litteratuurbeschouwing van

de existentiephilosophie heeft voor de eigenlijke aesthetica

(zoals ik die versta) niets te bieden. Zij is een psychologie,

en wel een die veel te kort schiet, hoewel ze veel te ver mikt.

Z e mikt te ver, doordat ze alles wil verklaren uit het oer­

phaenomeen van de angst. En ze schiet te kort, omdat ze

alles buiten de „ware kunst" wil sluiten, wat de angst over­

wonnen heeft. Ik laat voor een ogenblik in het midden, of

zo'n overwinning werkelijk of vermeend is. H et was in elk

geval niet mijn bedoeling, H oratius voor te stellen als door

angst gedreven, of de Epicureeërs als wanhoopsphilosophen.

Integendeel: de overwinning van de angst, de (ware of valse)

gerustheid is even belangrijk ter verklaring van het innerlijke

artistieke procédé als de angst is. Maar het is een dwaas­

heid, de alomtegenwoordigheid van de angst te willen ont­

kennen. Er is alle reden voor de angst sedert de zondenval.

W i e heeft eigenlijk volwassen kunnen worden zonder de

angst te kennen? Sluit men de ogen voor deze werkelijkheid,

dan sluit men zich het begrip af voor de innerlijke bewegingen

van velen, ook van zichzelf, ook van de christelijke littera­

225

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen