Studentenalmanak 1951 - pagina 232

DE OVERSPANNING VAN HET BEGRIP

„NATUURLIJKE GEMEENSCHAP"

EN HET SOCIOLOGISCH UNIVERSALISME

door Prof. Dr H. Dooyeweerd.

Het woord natuurlijke gemeenschap heeft een bijzondere klank.

Het roept de voorstelling op van een band, die in de natuur zelve

gegrond en als zodanig onafhankelijk is van iedere kunstmatige

organisatie.

Hierbij denken wij in de eerste plaats aan de banden des bloeds

en aan de huwelijksband. Huwelijk, gezin en familie zijn onge-

twijfeld natuurlijke gemeenschappen in deze zin. En als we over

„gemeenschap" spreken, dan denken wij aan een geheel, niet aan

een verzameling van naast elkander staande enkelingen. Een

wezenlijke gemeenschap is een eenheid in een meerderheid van

leden. Die eenheid kan een inniger dan wel een losser karakter

dragen, naarmate de leden elkander nader staan, dan wel meer

verwijderde banden met elkander hebben. De bloedverwantschap,

als natuurlijke grondslag der familiegemeenschap wordt naar

graden berekend en men stuit daarbij tenslotte op zekere grenzen,

waarbuiten zich in dit tijdelijk leven geen natuurlijke bloedver-

wantschap meer laat vaststellen of waar — zelfs indien dit wel

mogelijk ware —• in elk geval niet langer van een familieband

mag worden gesproken. Dit laatste punt is zeer belangrijk.

De familieverhouding als natuurlijke gemeenschap wordt blijk-

baar niet uitsluitend bepaald door gemeenschappelijke afstam-

ming in biologische zin. Zij eindigt „natuurlijkerwijze" waar de

banden des bloeds zo vaag worden, dat zij niet meer het funda-

ment voor een eigengeaarde natuurlijke gemeenschap kunnen

vormen. Want voor een menselijke familiegemeenschap is meer

nodig dan een zekere bloedverwantschap in biologische zin.

Zij onderstelt ook een gevoel van bijzondere saamhorigheid op

grond van de gemeenschappelijke genetische betrekkingen, dat

wel onderscheiden is van het saamhorigheidsgevoel in andere

tijdelijke levenskringen, en een bijzondere verbondenheid in denk-

richting en historische cultuur, die zich binnen de familieband in

bepaalde familietrekken uitdrukt. Zij heeft een bijzondere sfeer

216

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen