Studentenalmanak 1955 - pagina 311

anschauungs-", ,,Klassen"- en ,,Patronage-Parteien" — schier tot

gemeengoed gemaakt, komt reeds bij Hume voor. Deze, als eerste

het verschijnsel politieke partij welwillend beziend, schreef in het

midden van de achttiende eeuw, dat zijns inziens partijen ,,may be

divided into those from interest, from principle, and from affection".

Er in scherpe tegenstelling tot Groen aan toevoegend, dat van deze

partijen ,,the first are the most reasonable, and the most excusable".

Beginsel-partijen daarentegen — ,,Known only to modern times" —

beschouwde hij als, wellicht,,,the most extraordinary and unaccountable

phenomenon that has yet appeared in human affairs".

Ontwaart Hume nog een groot aantal mogelijk-tegenstrijdige belangen,

voor een marxist als Oppenheimer bestaat er slechts één conflict,

dat tussen eigendom-bezitters en niet-bezitters: de ,,klassen-strijd".

Deze strijd, welke het ,,cinetische element, de eigenlijke bewegende

kracht vormt in de politieke geschiedenis", openbaart zich zijns inziens

,,historisch als partijstrijd: een echte politieke partij toch is zonder

uitzondering de georganiseerde vertegenwoordiging van een sociale

klasse. Met deze partijen is het gesteld als met de klassen die zij ver-

tegenwoordigen: als sociale groepen vormen deze correlate begrippen,

de ééne is zonder de andere niet denkbaar, en zo ontstaat ook met

de partijen de partijstrijd. Verder strijden de leden der ene partij

tegen die van de andere, evenals die der nog ongeorganiseerde klassen

of groepen, in naam van de een of andere idee, die als bovenbouw

steeds ontstaat, waar als onderbouw een groepsbelang aanwezig is.

Partij, klasse, groep, het zijn steeds belangengemeenschappen. Wanneer

een klasse door de sociale differentiëring in verschillende lagen uiteen-

valt met verschillende aparte belangen, splitst zich aanstonds ook de

partij in een overeenkomstig aantal jonge partijen, die al naar mate de

klassenbelangen van haar leden meer of minder uiteenlopen, bond-

genoten of doodsvijanden zijn. En omgekeerd, waar een oude klassen-

tegenstelling wegvalt, smelten binnenkort ook de beide oude partijen

samen tot één nieuwe."

De communisten hangen deze opvatting nog vrijwel ongewijzigd aan.

En dit brengt met zich mede, dat er huns inziens in een staat, waar de

particuliere eigendom is afgeschaft en dus(!) geen ,,klassen" meer

bestaan, met andere woorden in de dusgenaamde volksdemocratieën,

geen partijen meer kunnen zijn buiten de communistische partij als

de georganiseerde voorhoede van het werkende volk!

Het behoeft wel geen nader betoog, dat wij ook in deze opvattingen

te maken hebben met de verabsolutering van één der mogelijke mo-

283

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen