Studentenalmanak 1955 - pagina 314

op de studie van de politieke partij en van de staatkundige ontwikkeling.

In overeenstemming met deze opvatting wenst de Volkspartij voor

Vrijheid en Democratie het ,,verenigingspunt" te zijn van allen, die

de in haar ,,program neergelegde beginselen tot uitgangspunt willen

nemen van hun staatkundig streven."

Hiertegenover staat de marxistische opvatting, welke de politieke partij

beschouwt als organisatorisch wapen in de „klassenstrijd" waarbij

het doel der arbeiderspartij is de verovering der politieke macht.

Zoals het partijprogram van de S.D.A.P. van 1912 het uitdrukte:

,,Het proletariaat kan de tegenstand der kapitalistische k l a s s e . . . .

slechts breken door de verovering der politieke macht. Voor dit doel

hebben zich over de gehele wereld de arbeiders, die tot bewustzijn

van hun taak in de klassenstrijd zijn gekomen, georganiseerd. De

Sociaaldemocratische Arbeiderspartij in Nederland stelt zich ten doel

het Nederlandse proletariaat te organiseren in een zelfstandige politieke

partij ter deelneming aan die internationale strijd der arbeidersklasse."

In deze opvatting wordt de aandacht gevestigd op een tweetal facetten,

van groot belang voor het waarderen van het karakter van een moderne

politieke partij: het middel en het doel, de organisatie en de verovering

der politieke macht.

Kunnen wij nu volstaan met een soort synthese van beide opvattingen,

gelijk bijvoorbeeld Goguel deze geeft? ,,Un parti politique est un

groupement, organise sur Ie plan local, regional et national, en vue

de participer aux institutions politique, a fin d'accéder partiellement

OU totalement au pouvoir, et d'y faire prévaloir les idees et les interets

de ses membres."

Hoewel er op het eerste gezicht veel aantrekkelijks schuilt in een

dergelijke algemene definitie van de hedendaagse politieke partij —

Goguel's omschrijving kan uiteraard niet gelden voor partijen in

vroeger tijden, gezien de erin opgenomen moderne elementen —,

toch schiet zij naar ons oordeel juist uit hoofde van haar generaliserend

karakter zeker voor de Nederlandse politieke partijen ernstig tekort.

Zij zou in sterke mate de zeer wezenlijke en fundamentele verschillen,

welke ook in sfeer en mentaliteit, organisatie en activiteit tussen de

Nederlandse partijen bestaan, doen vervagen. En aldus het verkrijgen

van het noodzakelijk inzicht terzake van het wezen van onze partijen

belangrijk bemoeilijken.

O p grond van de zojuist bedoelde verschillen tussen hedendaagse

politieke partijen komen wij namelijk tot een indeling van deze in een

viertal partij-typen, welke wij als volgt menen te kunnen aanduiden:

286

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen