Studentenalmanak 1955 - pagina 315

I. de ,.propaganda- en verkiezingsmachine", II. de ,.politieke machine",

III. de ,,strijdmachine" en IV. de ,,activistische strijdmachine".

Beschouwen wij deze typen wat nader.

I. De politieke partij als propaganda-verkiezingsmachine acht het,

gelijk het in begin 1951 aangenomen Werkprogram Vcin de Volkspartij

voor Vrijheid en Democratie het uitdrukt, ,,de functie van de politieke

partij om voorlichting te geven aan de kiezers en de verkiezing van

geestverwanten te bevorderen".

Het in Mei 1951 opnieuw vastgestelde Program van beginselen van

de Christelijk-Historische Unie stelt zeer nadrukkelijk, dat het doel

van deze partij is ,,de door haar beleden beginselen tot erkenning

— niet om de regeermacht in handen van met zekere Christelijke

beginselen instemmende personen — te brengen." De Staatkundig-

Gereformeerde Partij gaat van een sterk verwant standpunt uit.

Het zal duidelijk zijn, dat de definitie van Goguel op deze partijen

niet zonder meer van toepassing is; typerend voor de propaganda-

en verkiezingsmachine is de schroom en terughoudendheid met

betrekking tot het opereren in de regeringskring, al bestaan er uiteraard

ook hier onderlinge nuances.

Voorts heeft dit partij-type een zwakke, betrekkelijk weinig ont-

wikkelde organisatie zonder sterke discipline. De vaste financiële

basis is klein, de bureaucratische kern van weinig betekenis en de

totale activiteit in het algemeen genomen van geringe omvang. De

binding tussen de partij en de geestverwante leden van publieke

lichamen is uitermate los.

Overigens is het zeer de vraag of dit partij-type zich zonder aanpassing

aan de eisen van deze tijd zich zal handhaven; tal van tekenen wijzen

er in ieder geval op, dat zowel bij de C.H.U. als bij de V.V.D. een

Zekere heroriëntatie aan de orde is.

II. De politieke partij als politieke machine is geenszins afkerig van

het opereren in de regeringskring; zij beschouwt dit als een normaal

en natuurlijk gevolg van haar taak en roeping. De organisatie van dit

type is aanmerkelijk beter ontwikkeld dan die van eerstgenoemde

groep. Een reeds jaren bestaand permanent wetenschappelijk studie-

apparaat alsmede een wat omvangrijke bureaucratische kern ken-

merken deze partijen.

De discipline is hechter en de vaste inkomsten zijn, ook relatief, van

grotere betekenis. De activiteit van deze partijen en haar leden steekt

in vrijwel alle opzichten gunstig af bij die van de eerste groep. De

binding tussen de partij en haar geestverwante leden van publieke

lichamen is eveneens hechter, hoewel niet van organisatorische aard.

287

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen