Studentenalmanak 1956 - pagina 278

individuele uitingen of mentaliteit, die het van meer dan historisch

belang zouden maken, er in herkent.

Men verlaat ondertussen de Heerengracht (1931) en bestijgt de

trappen achter het Leidseplein, „naar die sferen", zoals een beeld-

rijk rector-magnificus het altijd uitdrukte, „waar de dampkring ijl

wordt en de aarde sneUer draait". De verheffing van het corpsleven

tot zo'n hoog plan bleek echter verre van de beëindiging van riva-

liteit en onderlinge schermutselingen. Enkele oratorische vereni-

gingen traden periodiek het corps uit en kwamen weer terug.

Interne politiek werd ruim, soms te ruim bedreven en hoewel in

Neurenberg een kleine fanaticus begon te schreeuwen, zo hard

dat allengs alles verstomde, trok hij nog maar weinig aandacht.

Men kwam crisis, werkloosheid en algemene malaise door zonder

daar al te zeer door geraakt of geschokt te worden. In het algemeen

droeg het Nederlands studentenleven toen een besloten en afge-

sloten karakter, terzijde van het dagelijks gebeuren.

De tiende mei 1940 bracht de beproeving, eerst onmerkbaar, later

onontkoombaar. Hoewel de eerste twee jaren betrekkehjk rustig

verliepen, omdat geen speciale nazificatie van het Hoger Onder-

wijs in gang was gezet, werd men allerwegen beknot en vreesde

de schaduw van het komende. Het college van Directeuren be-

vond zich regelmatig geheel of gedeeltelijk in gevangenis, gijzeling

of verbanning; arbeidsinzet van studenten, inbeslagname van bezit

en strenge maatregelen tegen illegale actie dreigden.

Eind 1942 dreigde het departement van onderwijs de Nederlandse

rectoren met de arbeidsinzet van studenten in Duitsland. Het zou

tot maart 1943 duren voordat maatregelen uitgevoerd werden. De

rector-magnificus, prof. dr. D. Nauta, ontving ruim duizend exem-

plaren van de beruchte loyaliteitsverklaring, waarin men verklaarde

Nederlandse en Duitse wetten en verordeningen loyaal te zullen

opvolgen en de openbare orde niet te zullen verstoren.

De gelegenheid tot ondertekenen duurde een week; wie weigerde,

kon niet verder studeren en werd, evenals zijn ouders, met straf

bedreigd. ledere weigeraar diende zich bij de S.D. te melden voor

arbeidsinzet. Van de 2600 studenten, die om welke reden of welk

slecht advies ook, tekenden, behoorden er slechts 19 tot de Vrije

Universiteit, die overigens na deze actie haar deuren sloot.

Daarmee nam het universitair verzet een aanvang. Oranje, Koksma,

Coops en Sizoo, om slechts een enkele naam te noemen, hielpen

onderduikers, verzonden voedsel, organiseerden illegale groepen

en verleenden steun bij onderduiken. Met name prof. mr. J. Oranje,

238

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen