Studentenalmanak 1956 - pagina 381

op plaatsnamen en persoonsnamen, die een bouw tonen, passend

bij de oude periode. Er is een omvangrijke studie over verschenen:

J. Mansion, Oud-Gentse Naamkunde, 's-Gravenhage, 1924, maar deze

kon zich slechts bezighouden met losse toponymische en anthropo-

nymische gegevens, niet met zinnen en hun verband. Wel bestaat

er een verzameling uit het Latijn vertaalde psalmen (de Karolingische

psalmen), die de kenmerken der oude periode vertonen, maar zij

zijn geschreven in een oosteUjk dialect, welks latere ontwikkeling

we eerder Limburgs dan Nederlands mogen noemen.

In 1931 deed de Engelsman Kenneth Sisam een belangrijke ont-

dekking. Op de achterzijde van een Oudengels handschrift vond

hij verscheidene „pentrials", lukraak over de pagina verspreid, in

uiteenlopende richtingen geschreven. Het zijn een aantal krabbels

van een copiïst, die een nieuwe pen gesneden heeft en deze heeft

willen beproeven, alvorens zich tot ernstiger arbeid te begeven.

Wij weten dit, omdat hij het zelf in zijn penneproeven herhaaldelijk

vertelt: probatio penne (wij zouden schrijven pennae) si bona sit.

Ook onderzocht hij, of de inkt goed was: probatio incauxti si

bonum sit. Het zijn meest krabbels in het Latijn. Maar Sisam ont-

dekte daartussen een regel, die in het westelijk Nederlands vertaald

is. Het Latijn luidt: Abent omnes volucres nidos inceptos nisi

ego et tu. Hieronder staat de vertaling: Hebban oUa vogala nestas

bigunnan hinase hic enda thu. Men ziet, de kenmerken der oude

taalphase zijn duidelijk aanwezig: de eerste vijf woorden tonen alle

de vocaal a in de slotlettergreep, niet de e, terwijl vogala bovendien

een a heeft in de middensyllabe. Men vergeUjke het Nieuwnederlands:

Hebben aUe vogelen nesten begonnen behalve ik en jij.

Het verwondert ons niet, dat dit enige en daarom zo kostbare

zinnetje Oudnederlands reeds veel pennen in beweging gebracht

heeft. En om de taal met de daaraan verbonden vraagstukken en

om de betekenis is het van grote waarde. Sommigen kenden er een

ernstige, geestelijke betekenis aan toe. Zij zagen een aansluiting

bij Matth. 8, 20 en Luc. 9, 58: de vogelen des hemels hebben nesten.

Deze mening bleef niet onbestreden. En inderdaad, het bezwaar

is er tegen in te brengen, dat men zich vastklemt aan het gebruikte

beeld, dat nogal voor de hand ligt en ook vaker voorkomt. Het

gaat om den gehelen zin. Wat de schrijver daarin uitdrukt, past

echter niet bij hetgeen Christus zegt. Niet alleen „begonnen", maar

ook de toevoeging „behalve ik en jij" vinden hierbij geen aan-

sluiting. Sisam heeft dit gevoeld en wilde daarom denken aan een

in Engeland vertoevenden Vlaming, die aan zijn heimwee naar het

335

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen