Studentenalmanak 1956 - pagina 375

hebben; zulk een lek zou een eveneens stationnaire stroom afvoeren,

die van het noorden uit door de hele Noordzee loopt en die de

! evenwichtsstanden langs onze kust — vooral in 't zuiden — lager

doet zijn dan zij zonder deze ,,lekstroom" zouden zijn). In de tweede

plaats kan een waterverplaatsing in de zee het gevolg zijn van een

ongelijkheid van de wind boven verschillende delen van de zee.

Stel U maar voor een Noordwestenwind boven de zuideHjke Noord-

zee, zodanig dat de sterkte van de wind langs de Britse kust groter

is dan langs de continentale kust; dan zal het overwegen van de

wind langs de Britse kust oorzaak zijn dat er een algemene circulatie

van het water in de Noordzee optreedt met een draaiingszin tegen

de wijzers van de klok in, d.w.z. dat langs de Britse kust het water

met de wind mee zuidwaarts loopt, langs de continentale kust

daarentegen noordwaarts (dus tegen de windrichting ter plaatse).

Tenslotte kan ook een ongelijkheid in diepte van het betrokken

zeegebied op soortgelijke wijze oorzaak zijn van het optreden van

een stroming. En in het algemeen zal elke belangrijke stroming

van het water, door welke oorzaak dan ook ontstaan, de water-

standen beïnvloeden (dank zij de wrijving langs de bodem, die een

tegenkracht opwekt), zodat het verband tussen wind en waterstanden

hierdoor zeer gecompliceerd wordt.

Zoals gezegd, deze complicerende factoren gelden ook reeds in

de evenwichtstoestand. Evenwel, de toestand is heel vaak geen

evenwichtstoestand, omdat het windveld dikwijls snel verandert.

De toestand van de zee tracht wèl steeds de evenwichtstoestand

behorend bij het momentane windveld, te benaderen, zodat deze

theoretische evenwichtstoestand voor de zee als het ware een streef-

toestand is. Maar die streeftoestand verandert steeds, wij zouden

kunnen zeggen: ontwijkt steeds. In dit geval loopt er niet iets achter

de feiten aan, maar de feiten lopen achter iets aan, nl. achter die

steeds veranderende evenwichtstoestand. Wij kennen dit in de

natuurkunde als een zeer algemeen fenomeen, dat onder zeer

verschillende omstandigheden in de fysische wereld optreedt en

ook aan zeer verschillende systemen is onderzocht. Meestal zijn deze

fysische systemen veel eenvoudiger dan het geval dat ons hier

bezighoudt, het geval van een zee onder invloed van een veranderend

windveld. Het allereenvoudigste voorbeeld uit de natuurkunde van

zulk een systeem, dat streeft naar een veranderende evenwichts-

toestand, is het geval van de „harmonische oscillator" onder invloed

van een veranderende kracht.

Hoewel dus het systeem wind-zee oneindig veel gecompliceerder

32sr

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen