Studentenalmanak 1958 - pagina 241

Maar vreemd, wanneer je k i j k t naar dat lijk van die doodgemartelde man,

dan k o m t er één bijzondere en nieuwsgierige vraag in je o p : als het nu juist

zulk een lijk was (en het heeft precies zo moeten zijn) dat al Z i j n leerlingen

zagen. Z i j n voornaamste toekomstige apostelen, dat de vrouwen zagen, die

Hem volgden en die bij het kruis stonden, allen, die in Hem geloofden en die

Hem aanbaden, hoe konden zij dan geloven als zij naar zulk een lijk keken,

dat deze martelaar kon opstaan. Hier komt onwillekeurig de gedachte o p :

als de dood zo vreselijk is en de natuurwetten zo krachtig, hoe kan men die

dan overwinnen ? Hoe kan men ze overwinnen als Hij ze nu nog niet overwonnen

heeft, die tijdens Z i j n leven de natuur kon overwinnen. Die uitriep ,,Talitha

K o e m i " en de maagd stond o p ; ,,Lazarus kom u i t " en de dode kwam uit zijn

graf? De natuur verschijnt ons, bij een blik op dat schilderij, in de gedaante

van een geweldig, onverbiddelijk en stom dier, of, veel juister, al is het vreemd

dit te zeggen, in de gedaante van een enorme machine van de modernste con-

structie, die zinloos, stompzinnig en gevoelloos dat grote onschatbare Wezen

heeft gegrepen en verzwolgen, vermorzeld en in zich verslonden — dit wezen

dat meer waarde had dan de gehele natuur en haar w e t t e n en die misschien

alleen maar geschapen was om eenmaal dit wezen t e kunnen doen verschijnen.

D i t schilderij was als 't ware alleen maar geschilderd om iemand deze donkere

gemene en zinloze kracht, waaraan alles onderworpen is, bewust t e maken . . . . "

Het is de doodsmacht, die v^aanzin brengt, chaos, misdaad en ge-

meenheid. Alleen de levenwekkende macht van Christus, die de

dood overw/on, brengt verlossing.

Nu komt de vraag: Wie is Christus? Dostojev^ski geeft geen

dogmatisch omlijnd antwoord. Soms spreekt hij over Hem op een

manier, die ons doet denken aan de nobele mens. D. kan zich niets

Schoners, edelers, niets meer verheven en groots denken dan

Christus. Maar aan de andere kant spreekt D. over Christus als

over God. Iwan Karamazow zegt van Hem: zijn doen is goddelijk,

maar wij zijn geen goden.

Een belangrijke rol speelt ,,de Russische Christus" bij D. Daarin

schuilt een polemiek vooral tegen het R. Katholicisme, dat het

Evangelie volgens D. radicaal heeft verknoeid. Maar ook denkt

D. bij deze uitdrukking aan Christus, zoals Hij leeft in het hart van

het eenvoudige volk van zijn vaderland.

In ,,De legende van Christus en de Groot-Inquisiteur" zegt Christus

geen enkel woord. Er is alleen maar het gebaar van een eindeloze

liefde. De Groot-Inquisiteur heeft gesteld, dat de verzoeker in

de woestijn gelijk had. Christus is mislukt en nu komt de kerk het

verbeteren. Een teruggekeerde Christus moet verbrand worden

als de ergste ketter. En Christus antwoord is het gebaar van de

liefde: hij kust de oude man op de dorre bloedeloze mond.

Het is ongetwijfeld onjuist te menen, dat Christus voor D. louter

224

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen