Studentenalmanak 1958 - pagina 239

het chaotische en het kosmische, het ontbindend element en het

saambindende. Satan werl<t achter al het chaotische, maar de

opgestane Heiland, die de dood overwon brengt het leven en de

vreugde.

We zijn hiermee genaderd aan een typerende trek in het denken

van Dostojew^ski. De diepste tegenstelling, die hij ziet is die van

dood en leven. De tegenstelling schuld en vergeving, zonde en

genade verdwijnen niet, maar komen in de tweede plaats en dan

nog gekleurd door de eerste antithese.

Dit wordt duidelijk, wanneer wedenken aan de ,,bekering" van de

moordenaar Raskolnikow (Misdaad en straf). Wanneer het schuld-

gevoel hem te machtig wordt moet een belijdenis komen. Zijn

misdaad was de hoogmoed, die hem boven de mensen stelde,

isoleerde van ,,de aarde".

,,Tenslotte ging hij weg en hij wist niet meer waar hij was; maar toen hij

midden op het plein gekomen was, veranderde zijn stemming plotseling, een

al les overheersend gevoel overmande hem — naar geest en I ichaam.

Hij herinnerde zich eensklaps Sonja's woorden: ,,Ga bij een kruisweg staan,

buig voor de mensen en kus de aarde, want je hebt tegen de aarde gezondigd,

en zeg hardop tegen de hele wereld: ik ben een moordenaar!"

Hij begon over z'n hele lichaam te beven, toen hem dat te binnen schoot.

En hij was al zo teneergeslagen door het verdriet zonder uitweg van de laatste

tijd en vooral van de laatste uren, dat hij zich helemaal aan dat nieuwe, geweldige

gevoel overgaf Het kwam over hem als een zenuwtoeval, als een vonkje was

het in zijn ziel gevallen en het omvatte zijn hele wezen als qen vlam. Zijn hart

werd week en tranen sprongen uit zijn ogen. Zoals hij daar stond viel hij op

de aarde neer . . . .

Hij lag op zijn knieën midden op het plein, boog zijn hoofd en kuste die vuile

aarde met een gevoel van geluk en genot. Toen stond hij op en boog een tweede

keer."

Zijn belijden richt zich naar de mensen, omdat däär en onder hen

zijn midaad speelde. Hiermee is hij er nog niet. In Siberië komt de

crisis.

Sonja, is vrijwillig met hem meegegaan. En in de bittere nacht van

zijn vertwijfeling leest zij hem voor, mild en troostend, uit het

Nieuwe Testament. En dan kiest ze de geschiedenis van de op-

wekking van Lazarus. Zij houdt Christus vast, die de doodsnachten

verjaagt: Lazarus, kom uit! Het geloof in het triumferende leven

draagt haar bestaan. Dat is niet een vitalisme in een of andere vorm:

het goddelijke leven. Zij bedoelt het leven, dat door Christus

gewonnen is en aan het licht gebracht.

222

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen