Studentenalmanak 1962 - pagina 51

zoek een zekere afronding gekregen, toen hem een tijdschriftartikel uit

de periode van het „conflict" onder ogen kwam dat hem aanvankelijk

was ontgaan; bij het lezen van het artikel groeide bij hem het inzicht

dat hij „zijn" periode nog niet diep genoeg gepeild had en de studie ving

opnieuw aan, over hetzelfde onderwerp. Dit typeert de echte historicus,

hij zal niet rusten voordat hij de historische verschijnselen van hinnenuit

heeft leren kennen en daarvoor kan iedere nuance waarde hebben. En zo

is Goslinga met heel de geschiedenis, in het bijzonder met de achttiende

en negentiende eeuw omgegaan.

Vaak worden tegenover elkaar gesteld de historici die bij de afzonderlijke

feiten blijven staan en zij die steeds grote Ujnen willen zien. Menigeen

zal niet aarzelen Goslinga tot de eerste groep te rekenen. Echter ten on-

rechte, voor hem althans gaat de tegenstelling niet op. Wanneer ik terug-

denk aan zijn colleges, dan heb ik daarvan nog een levendig beeld, ver-

vaagd zijn wel de details, maar juist niet de methode, de tendentie, du

hoojdlijn. E n in zijn historische studies is er wel de bijna ascetische aan-

dacht voor het enkele feit, de afgegrensde periode, maar in het rusteloze

verlangen de waarheid uit haar verborgenheid aa^iyhet licht te brengen,

worden het beperkte feit, de beperkte periode tot een historische verschijn-

sel van uiterste gecompliceerdheid, waarin een halve eeuw zich voor korte

tijd samentrekt; de geestelijke stromingen, de personen in hun denken

en handelen, zij alle worden op hun achtergronden nagegaan. Wie b.v.

de geschiedenis van het midden der negentiende eeuw wil begrijpen leze

de studie over het conflict Groen-van der Brugghen, want Goslinga

heeft in eindeloos geduld jarenlang met haar meegeleefd.

N u kan ik terugkomen op de aporia.

In 1918 werden Goslinga en Van Schelven benoemd aan de Vrije Uni-

versiteit, zij waren de eerste hoogleraren die aan deze universiteit de al-

gemene en vaderlandse geschiedenis van Middeleeuwen en Nieuwe Tijd

doceerden. Van Schelven heeft het ongeveer vijfentwintig jaar gedaan en

Goslinga ruim vijfendertig jaar. Van beiden werd verwacht dat zij de ge-

schiedenis in Christelijke geest zouden beoefenen. Van Schelven heeft,

reeds vrij spoedig na zijn optreden als hoogleraar, over het probleem

van een Christelijke geschiedeniswetenschap gepubliceerd. Hierop gaan

we in dit artikel uiteraard niet in. Publicaties van die aard hebben we

van Goslinga niet. Men zal zeggen, theoretische bezinning op de geschie-

denis als zodanig lag hem niet. Ik betwijfel of dat wel juist is. Het is ook

mogeUjk dat de aanleg tot zulk een bezinning er wel was, maar dat die

niet tot ontplooiing is gekomen. Goslinga heeft zelf wel eens, met een

47

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen