Studentenalmanak 1963 - pagina 276

Het overige dichtwerk uit de „annus mirabilis" 1600, door Grotius als 16-

jarige ingezet, moeten wij overslaan, al is dat jammer, omdat hij toen op heel

miraculeuse wijze over Den Haag gedicht heeft. ^^)

Het jaar van de Adamus Exul brak aan, van het drama dat Grotius als dichter

beroemd heeft gemaakt. Het is een zuiver-Senecaanse tragedie - iets nieuws

voor die tijd - maar met een bijbelse inhoud. Kenmerkend zijn de kunstige

reizangen, pathetische monologen en dialogen, zinrijke sententies, filosofische

en theologische scherpzinnigheden, kosmologische ornamenten; en bovendien

nog de talloze reminiscenties aan klassieke dichters, wier heidense poëzie in

dit christelijk gedicht zodoende mede-resoneert. Soms is het zelfs min of meer

een ,,cento".

Ondanks het gebrek aan handeling en de overmaat aan gesprek is de drama-

tische werking groot, en de lof die het stuk ten deel viel, ook in de laatste

jaren ^^), is welverdiend. Zwakheden heeft het; het is ook te begrijpen dat Gro-

tius het niet in zijn Poemata CoUecta van 1617 liet opnemen en aan zijn vriend

Vossius schreef: Adami exulis poema iuvenilius est quam ut ausim addere,

„het gedicht op Adam de Balling durf ik er niet aan toe te voegen, 't is een te

jeugdig werk."^^) Maar evenmin is het een wonder, dat Vondel dit drama van

Grotius in zijn Adam in Ballingschap navolgde en Milton bij het schrijven

van zijn Paradise Lost erdoor geïnspireerd werd. Voor een jongeman van

achttien jaar is een tragedie die handelt over Adams val en verbanning uit het

Paradijs een vermetele onderneming. Misschien voor Grotius niet? Ziehier

een passage van de verdrijving uit het Paradijs:

21 Door in het £p/rta/oOTwm dat hij voor Willem Martini, een politiekefiguur,in dat

jaar heeft gedicht, het/;faa^ie5o.y te metamorfoseren tot een prachtig voorbeeld van een

„locus amoenus". Hij liet er, volgens het welbewuste „surrealisme" van toen, tot opsiering

allerlei gewassen groeien die hij er nooit kan gezien hebben. Zo stoffeerde Shakespeare

in As you like it het bos van Arden, bij Stratford, met olijfbomen, palmen en leeuwen.

22 E. H. Bodkin (London), The Adamus Exul of Hugo Grotius (in: Grotiana 4, 1931,

P. 17-35), P- 33: „This tragedy exhibits in many places the youthful exuberance of

the author but this is always counterbalanced by the genuineness and freshness of

the sentiments and the characterisation. The Latinity is for the most part a model

of elegance and lucidity." Anthonie Donker, Eva en de Dichters, Amsterdam 1958,

p. 83 V. V.

23 P. C. Molhuysen, Briefwisseling van Hugo Grotius I, 1928, p. 519.

272

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen