Studentenalmanak 1967 - pagina 245

beoefening. Het postulaat van de neutraliteit van de wetenschap, dat in

1876 nog in sterke mate opgeld deed, heeft veel aan betekenis ingeboet.

Wetenschap en wetenschapsbeoefening zijn verbonden met geestelijke

waarden en deswege reikt hun invloed tot over de grenzen van het

intellectuele levensterrein.

Maar wat is dan dat besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid,

dat de universiteit moet bevorderen? Er is een interpretatie van gegeven

in het rapport van de desbetreffende staatscommissie ter voorbereiding

van een ontwerp voor een nieuwe hoger-onderwijs-wet. De universiteit,

aldus dit rapport, vervult wel haar taak ten aanzien van de opleiding

voor bepaalde ambten en van de beoefening der wetenschap in engere

zin, maar ,,het universele karakter, waardoor een helder licht kan vallen

op de sociale zin der ambten en de samenhang der wetenschappen"

wordt nog te veel gemist. En in een andere formulering: de universiteit

is een vormende kracht op geestelijk en zedelijk gebied. Aan dit facet

van haar taak behoort thans, volgens de wet, de universiteit meer

opzettelijk en als zodanig aandacht te besteden.

Dit is misschien wel de moeilijkste opgave voor de universiteit. Zij moet

en zal naast en dwars door al het andere werk heen volbracht moeten

worden. Het is bovendien een uiterst persoonlijke zaak en een ieder

zal voor zich zelf de weg moeten zoeken, waarlangs hij moet gaan om

ook deze taak goed te vervullen. En ook ten aanzien hiervan is er zoveel

dat in de weg staat: de grote aantallen studenten met als noodwendig

uitvloeisel daarvan een gebrekkig persoonlijk contact; het nagenoeg alle

tijd en aandacht absorberende ,,gewone" werk, hetgeen zowel voor

studenten als docenten geldt. En toch zal er dwars tegen dit alles in

iets van gemaakt moeten worden. Want hoe zal er ooit iets terecht

komen van een bevordering van het besef van maatschappelijke ver-

antwoordelijkheid, als binnen de universiteit zelf niet iets blijkt van wat

het genoemde rapport aanduidt als de sociale zin der ambten?

Echter, de vervulling van deze taak vereist ook de aanwezigheid van

het besef, dat de universiteit een gemeenschap is. Dat besef is weer

groeiende en het heeft reeds een institutionele expressie gekregen in

de civitas academica. Daarmee heeft de universiteit weer iets terug-

gekregen van wat zij in de middeleeuwen was: een eenheid van docenten

en studenten, al ging het niet altijd even vreedzaam toe. Bezien we de

zaak echter wat idealistisch, dan dringt zich in verband met het maat-

schappelijk verantwoordelijkheidsbesef een vergelijking met een ander

middeleeuws verband op, namelijk het gilde. Het gilde kende als doel-

stelling niet slechts de opleiding van de leerlingen en de gezellen tot een

perfect vakmanschap, maar het voedde ze ook op tot goede burgers in

de stedelijke samenleving.

Het streven om de universiteit opnieuw te maken tot een civitas is

241

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen