Studentenalmanak 1967 - pagina 240

intellectualisme en positivisme. Anderzijds speelde ook de economisch-

maatschappelijke situatie een rol. Het bedrijfsleven had toentertijd nog

geen grote behoefte aan academisch geschoolde deskundigen; die behoefte

werd althans nog maar in geringe mate gevoeld. De samenleving droeg

nog een overwegend voor-industrieel karakter en daarmee was ook de

behoefte aan academici bepaald. Deze weerspiegelde zich in de verdeling

van de studenten over de verschillende faculteiten: in 1880 waren er

aan de drie rijksuniversiteiten en aan de Amsterdamse universiteit

ingeschreven 575 medische, 390 juridische, 187 theologische, 144 natuur-

filosofische en 88 literaire studenten; totaal derhalve 1384. Deze situatie

maakt het begrijpelijk, dat de universiteiten zich gemakkelijk als wereldjes

op zich zelf beschouwden en er weinig moeite mee hadden de buiten-

wereld buiten de deur te houden. Daarenboven had de universiteit er

weinig moeite mee het wetenschappelijk bedrijf in te richten en opgang te

houden. De faculteitenindeling was nog tamelijk ongecompliceerd. Wel

waren er in 1876 enkele nieuwe leerstoelen bij gekomen, maar de

specialisatie in de wetenschappen stond desniettemin nog maar in haar

kinderschoenen. De faculteitenindeling was nog gebaseerd op het

middeleeuwse systeem van het trivium en quadruvium, zodat de eenheid

en de samenhang der wetenschappen nog niet geheel en al tot een

problematische zaak was geworden. En dit alles bij elkaar genomen

maakt het ook begrijpelijk, dat er ten aanzien van de studie een nagenoeg

volmaakte vrijheid heerste.

Natuurlijk heeft de ontwikkeling sindsdien niet stil gestaan. Dat geldt

zowel ten aanzien van de wetenschap en de universiteit als van de maat-

schappij. Het aantal studenten nam regelmatig toe, maar de recrutering

bleef tot aan de laatste wereldoorlog goeddeels plaats vinden uit de

gegoede kringen der maatschappij, zij het ook dat er in dit opzicht reeds

een geringe mate van democratisering van het hoger onderwijs te be-

speuren viel. Tekenend is, dat relatief de sterkste toeneming plaats vond

in de dusgenaamde exacte wetenschappen: een teken des tijds. Voorts

begon de maatschappelijke ontwikkeling haar invloed te doen gelden op

de uitbouw van het hoger onderwijs. In de periode tussen 1876 en W.O. li

werden de landbouw- en de technische wetenschap verheven tot het

niveau van het hoger onderwijs, terwijl eveneens de economie daarin

een plaats kreeg, eerst in het kader van een hogeschool, naderhand - in

de jaren dertig - binnen de universiteit en nog wel in een eigen faculteit.

Dit was een ,,university extension" van grote importantie, niet alleen

omdat hiermee voor het eerst een nieuwe faculteit aan de uit de middel-

eeuwse universiteitsstructuur voortgekomen bestaande faculteiten werd

toegevoegd, maar ook omdat dit geschiedde als gevolg van een maat-

schappelijke ontwikkeling, die de behoefte aan een nieuwe categorie

academici in het leven riep. Het contact tussen universiteit en maat-

236

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen