Studentenalmanak 1967 - pagina 49

op hij de dingen aanpakte dan in de resultaten, waartoe hij kwam. En zo

heeft hij in niet geringe mate zijn stempel gezet op de ontwikkeling

van de faculteit.

Uit de gezeten Friese boerenstand afkomstig, had hij eerst aan de Vrije

Universiteit letteren gestudeerd, had zich door een overmatige lees- en

kennisdorst een storing van zijn zenuwgestel op de hals gehaald en

was, eenmaal daarvan hersteld, snel te Leiden afgestudeerd in de

rechten: onze Universiteit bezat voor haar diploma's nog geen civiel

effect. Nu bood hij een resultaat van zelfstandige studie aan. In latere

jaren heeft Anema zijn eerste pennevrucht in de meest krasse termen

verloochend als een jeugdzonde, als bekrompen, intellectualistische hoog-

moed en nog veel meer lelijks.

Toch ontmoeten wij daarin een aantal van zijn meest markante trekken.

In de eerste plaats het gewicht, dat hij hechtte aan het kennistheoretische

aspect der problemen. Hoe komen wij aan onze begrippen? Hoe weten

wij dat ze met de werkelijkheid overeenstemmen en in staat zijn ons

ware kennis te verschaffen? De levensfeiten zelf, niet studeerkamer ab-

stracties, moeten de Leitmotieven voor een rechts- en staatsleer geven.

Op verschillende momenten, wanneer het wereldgebeuren zijn mede-

standers en geloofsgenoten deed vragen naar de zin van hun kerkelijk,

staatkundig of maatschappelijk streven, is Anema naar voren gekomen

met geschriften waarin hij trachtte hun de grote lijnen der ontwikkeling

en de blijvende waarde en roeping van het beginsel te tonen. In sep-

tember 1914 valt hem als rector de plicht toe om de lessen van het

nieuwe academie-jaar op de gebruikelijke wijze te openen. Hij bindt

dan bij het begin van de eerste wereldbrand de studenten het thema

,,wetenschappelijke studie thans roeping en voorrecht" op het hart. In

1921 komt, na de dood van Kuyper, uit ,,Onze tijd en onze roeping,

een woord aan ons Gereformeerde Volk". In 1933, bij het begin van de

economische crisis, weer ,,Een nieuwe tijd en een nieuwe taak" en in

1946, bij het einde van de tweede wereldoorlog, ,,Beainning en bezieling".

Het zijn wat hij zelf noemde ,,expectoraties", waarin hij zich uit de

volheid van zijn gemoed en met opentrekking van alle registers van het

bijzonder brede toetsenbord van zijn gevoels- en denkleven zich tot een

groter publiek richtte om de ingezonkenen moed in te spreken, de

wijfelenden vast te grijpen door te wijzen op de schoonheid van de

gereformeerde belijdenis en de onvergankelijkheid van de roeping, welke

God tot ons doet uitgaan.

Dat contact opnemen met ,,ons volk", zoals hij het zelf noemde, was

hem een werkelijke behoefte.

Zo was het ook in zijn omgang met de studenten. Hij kon, soms op de

onverwachtste momenten, losbarsten en vanuit zijn professoraal betoog

overgaan in een ander medium, om ons mee te heipen naar punten,

45

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen