Studentenalmanak 1967 - pagina 50

vanwaar uit ons de grootheid van de levensvragen, de schoonheid van

Gods Woord en de kleinheid en narigheid van het menselijk bedrijf in

soms ruige termen en tegelijk met grote eerbied in de zaak werden

getoond.

En dan is er nog een derde aspect, dat ons in het jeugdgeschrift treft:

zijn zelfstandigheid. Hij was daar zeer aan gehecht: in zijn voorwoord

legt hij er de nadruk op niemand om raad te hebben gevraagd.

Die bijna overdreven behoefte aan onafhankelijkheid en aan het ver-

mijden zelfs van de schijn van bevooroordeeldheid is hem altijd bijge-

bleven. Er is iets amusants in te zien hoe hij zich telkens weer onttrok,

wanneer men hem in een hokje wilde duwen of wanneer hij vreesde dat

hij voor andermans wagentjes werd gespannen. Hij komt in 1921 in

de Eerste Kamer, kennelijk als staatsrechtelijk specialist en als zodanig

laat hij allerminst verstek gaan, maar alweer zoekt hij zijn kracht ergens

anders, nl. bij de buitenlandse politiek, in de Volkenbondsvraagstukken

en daar stoot hij ramen open waar totnogtoe weinig naar gekeken was

en laat het antirevolutionaire geluid horen op een toon, die sommigen

bijna te nieuw, en op een terrein dat velen onbekend was. En dien-

overeenkomstig verplaatsten zich het accent in de door hem gedo-

ceerde publiekrechtelijke vakken al spoedig van het staats- naar het

volkenrecht.

Zijn persoonlijkheid en stijl zijn steeds dezelfde gebleven. Dat wil niet

zeggen dat hij niet veranderd is. Hij heeft inderdaad in die bijna 70

jaar een immense ontwikkeling doorgemaakt, maar het was een ont-

wikkeling, die niet van buiten, door anderen bepaald of voorgeschre-

ven was, maar die zich als het ware van binnen uit, wèl in contact en

reactie op de veranderende tijd en positie, maar langs zo persoonlijke

lijnen ontwikkelde, dat dit leven een merkwaardige eenheid vertoont.

Hij heeft, als zo menig ander na hem op diezelfde leeftijd, de vurige

drang gehad om het gebodene verder tot een wetenschappelijk

geheel uit te bouwen. ,,Dan zal - zo heet het - tot verkrijging der

Rechtswetenschap op Gereformeerde Grondslag het logisch systeem zijn

op te bouwen uit de Gereformeerde beginselen, langs historisch-relatieve

weg ontwikkeld, verbonden met en toegepast op naar tijd en plaats

verschillende waarnemingen."

Wanneer hij op die weg was doorgegaan, dan had hij zeker veel kunnen

doen voor de hem dierbare rechts- en staatsleer. Maar het is anders

gelopen. Hij heeft aan de ene kant veel meer eerbied gekregen voor

de dikwijls slecht beredeneerde en brokkelige, maar uit een geloofs-

intuitie gevoede standpunten, waartoe de praktijk kwam en anderzijds

het vertrouwen in logische deducties en combinaties in die mate verloren,

dat hij soms krachtig kon donderen tegen wat hij noemde de stelsel-

zucht van anderen.

46

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen