VU Magazine 1980 - pagina 67

i/ü magazine 21 ~ •OOjAAfl UBUE UNIVERSITEIT

m

co: E

u3itsa3AiNn 3ribAdtfvro<

Ontvangst van de deputatie door koning Willem III in de blauwzaal van het Koninklijk Paleis 't Loo t e Apeldoorn.

een belasting op kranten, was afgeschaft. In deze bladen, waarin Kuyper naar schatting 20.000 artikelen heeft geschreven, wist hij de normen en waarden, levend onder de eenvoudigen, onder woorden te brengen en maakte hij hen als het ware wakker. Jan Romein, die Kuyper daarom „De klokkenist der kleine l u y d e n " heeft g e n o e m d , schrijft over h e m : „Ik wist, hoe de kuiper zijn vaten kuipt. De kunst is, de losse duigen naar één kant te doen buigen. Hij verkrijgt dat, door ze in een kring te plaatsen en dan van binnen een vuurtje aan te leggen. De hitte moet het hout naar binnen doen trekken en als zo de duigen alle naar binnen zijn gebogen, is het gemakkelijk ze binnen de hoepel te brengen en zo tot een vat te verenigen. De treffende naamszinnegift is van de man zelf. Het vuur was de geest van Abraham Kuyper, de duigen waren de orthodoxe kleine luyden, de hoepel was het Calvinisme en het vat werd de anti-revolutionaire partij."

i

wm

Jezou de tekst kunnen aanvullen: het bleef niet bij dit ene vat. Er kwam een kerkelijk vat tot stand en in zeker opzicht hoort ook de Vrije Universiteit in dit kader. Maar het beeld klopt dan niet meer, want dezelfde duigen kwamen in meer vaten voor, m.a.w. mannen uit de A.R.-partij speelden een belangrijke rol in de leiding van de VU en omgekeerd, en in kerkelijke kringen kwamen ze elkaar nog eens tegen. Kuyper zelf is op alle terreinen actief geweest: als predikant, als hoofd-redacteur van De Standaard, als hoogleraar, als kamerlid en als minister-president. (1901-1905). Via De Standaard werd een groot deel van het gewone volk bereikt. Voor hen betekende het lezen van een dagblad veel: ze kwamen op de hoogte van problemen in binnen- en buitenland. De informatie over kerkelijke en onderwijskundige zaken kwamen hen, voorzien van commentaar, onder ogen. Door het grote gezag van Kuyper

ontstond onder de lezers een grote mate van gelijkgezindheid: de opvatting van Kuyper werd als de juiste beschouwd.

Volkspetitionement Ook activiteiten werden via De Standaard gestimuleerd en geleid. Een voorbeeld hiervan is de aanbieding van het Volkspetitionement aan koning Willem III in 1878. De bijzondere scholen (rooms-katholiek, protestants-christelijk) dreigden in dat jaar de dupe te w o r d e n van een nieuwe onderwijswet, die voor die tijd hoge eisen stelde aan het onderwijs en dit probeerde te verbeteren. De bijzondere scholen zouden deze verbeteringen uit eigen zak moeten betalen, omdat er nog geen subsidie-regeling bestond. De Tweede Kamer aanvaardde de wet. Daarop ontstond een geweldige beweging onder de voorstanders van het bijzonder onderwijs: via actiegroepen werden 305.000 handtekeningen verzameld o m de koning te bewegen, de wet, deze Scherpe Resolutie, niet te tekenen. Dit volkspetitionement, door de aanbieders het Smeekschrift g e n o e m d , v o o r k w a m de ondertekening door de koning echter niet. De teleurstelling hierover was zowel bij protestanten als katholieken groot. Wat wel bleef bestaan was de organisatie van plaatselijke comité's, die de handtekeningen hadden verzameld. Er kwam zelfs een landelijke overkoepeling: Unie: Een school met den Bijbel" genoemd. Deze beijverde zich o m gelden bijeen te brengen voor die scholen, die het hoofd niet boven water konden houden. Onder de naam Unie: School en Evangelie werd onlangs het honderdjarig bestaan gevierd: de jaarlijkse collecte brengt nu miljoenen op, die vooral het onderwijs in het buitenland ten goede komen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen