VU Magazine 1980 - pagina 240

1^ magame 18 tocht lanceerde als een godsvrede afkondigde, zag men kort daarna een heremiet. Peter van Amiëns, door het land trekken om de kruistocht te prediken; en tegelijk herstelde deze vereerde asceet overal onder de twistenden vrede en verdragen met verwonderlijk gezag. Zo kon het vredesstreven der concilies door individuele heremieten, geholpen door hun prestige als heilige armen, op bescheiden schaal worden voortgezet. Hun vredeswerk sloot aan bij een lange kerkelijke traditie van ijveren voor vrede in sacrale en emotionele sfeer. De samenleving, vertrouwd met kerkelijke vredesbemoeiïngen, was bereid ook aan het streven naar vrede door vrijwillige armen krediet te geven. Hun levensbeschrijvers verzekeren ons dat hun inspanningen voor vrede door Gods genade met succes werden bekroond. In het volgende stuk zullen wij een poging tot vredestichting op de voet volgen.

Dreigende broedermoord We bezien een vredesinitiatief van Vitalis, het meest vermetele van diens leven. In het jaar 1106 voerde de Engelse koning Hendrik 1 een militaire campagne in Normandië. Hij bestreed hertog Robert van Normandië, zijn oudste broer; beiden waren zoons van Willem de Veroveraar. Koning Hendrik wenste te regeren over alle gebied dat zijn vader had bestuurd, dus ook over het hertogdom Normandië. Robert speelde de ambitieuze plannen van zijn broer volkomen in de kaart. Tot leiding geven onbekwaam, wist hij de strijdlustige aristocratie van zijn hertogdom zo weinig in het gareel te houden dat geweldadigheid en ordeloosheid hand over hand toenamen; Bovendien joeg hij door onberaden handelingen de kerk in Normandië tegen zich in het harnas. Daarom, en omdat hij niet in staat bleek vrede en gerechtigheid in het land te waarborgen, kozen tenslotte leiders van de kerk de partij van de aanvaller, koning Hendrik. Hem verwelkomden zij als komend vredevorst, een rol die Hendrik bekwaam uitbuitte. Toen de koning in september 1106 het beleg sloeg voor het kasteel Tinchebray, restte Robert nog slechts de steun van een groep vazallen. Een veldslag tussen de legers van de twee broers moest over de toekomst van Normandië de beslissing brengen. In deze situatie, bericht de historie-

Een detachement Normandische boogschutters op het wandkleed van Bayeux door Charles H. GibbsSmith)

schrijver Ordericus Vitalis, poogden verschillende religieuzen het vergieten van broederbloed te voorkomen. ,,Vitalis de heremiet, de voornaamste van deze eerbiedwaardige mannen, wierp zich op, vuriger dan anderen, als bemiddelaar tussen de strijdende broers. Stoutmoedig verbood hij hun handgemeen te worden", waarna hij volgens Ordericus waarschuwead wees op een afschrikwekkend voorbeeld van broedermoord uit de griekse overlevering. Of Vitalis werkelijk die griekse broedermoord ter sprake heeft gebracht, is twijfelachtig; deze uitweiding mag men gerust toeschrijven aan de geleerde Ordericus, die het verhaal al eerder in zijn werk had gebruikt. Hoe het ook zij, inderdaad vonden na Vitalis' initiatief tussen koning en hertog vredesonderhandelingen plaats. Vitalis had alle redenen om bij Tinchebray, niet ver van zijn heremie-

tenkluis, een vredespoging te wagen. Natuurlijk kon hij met zijn stoutmoedige actie het evangelisch gebod tot vredestichting voor ieder zichtbaar naleven, in een situatie waarin de vrede van het land verscheurd werd door het wapengeweld van broeders en christenen. Maar niet alleen religieus idealisme bracht hem tot handelen. Bij een vredessluiting had hij persoonlijk belang. Wat was het geval? In het kamp van hertog Robert bevond zich een graaf met wie Vitalis nauwe banden onderhield, Willem van Mortain, Vóór hij heremiet werd, was Vitalis hofkapelaan geweest van diens vader. En kort voor de huidige gebeurtenissen had graaf Willem aan de vertrouweling van zijn overleden vader, inmiddels een heremiet van naam, belangrijke goederen en rechten geschonken; deze moesten Vitalis in staat stellen een klooster voor mannen te stichten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen