VU Magazine 1980 - pagina 111

m magazine 21 alsnog sterven aan de gevolgen van in Boven-Digoel opgelopen malaria. De apatisch en dement geworden Digoelisten verpauperden. Een ander deel raakte in 1948 betrokken bij de Madiun-opstand en stierf toen. In de mening dat alle Digoelisten PKI-er waren, heeft men volgens Salim ook in 1965 nog vele oud-bannelingen omgebracht. ,,0ok velen van deze eens te Soerabaja en later in hun kampong feestelijk ingehaalde groep van avant-gardisten zouden genadeloos worden geëlimineerd!"

Somber relaas

Met Van Mook naar de Hoge Veluwe „ E r v a l t m e t d e Nederlanders niette p r a t e n " , moet de boodschap geluid hebben, die dr. Suwandi (rechts) aan Sjahrir brengt als hij op 14 mei 1946 terug is in Batavia. Ernstig hoort Sjahrir het relaas van de Hoge Veluwe-onderhandelaar aan. Hij heeft z'n nek uitgestoken, maar niets bereikt.

Politie-school te Magelan

In een desperate poging o m een akkoord te forceren tussen het kabinet-Schermerhorn en het kabinet-Sjahrir reist Van Mook begin april 1946 naar Nederland met een republikeinse onderhandelingsdelegatie en een document waarover men het in Batavia is eens geworden. Maar al in z'n eerste contact met Drees zinkt Van Mook na aankomst de moed in de schoenen. Er kan geen sprake zijn van een overeenkomst, zegt Drees. En Van Mook steekt daarna nauwelijks meer een vinger uit o m de concept-overeenkomst te redden, die in moeizame onderhandelingen in Batavia is tot stand is gekomen. Een week lang w o r d t er nog gepraat op de Hoge Veluwe, maar noch Schermerhorn, noch Drees, wagen het hun nek uitte steken nu de eerste na-ooriogse verkiezingen in Nederland voor de deur staan. Romme ziet met het artikel „De week der schande" toch al kans een flink stuk verkiezingswinst in de wacht te slepen. De suggestie is dat de socialisten bezig zijn Indië te verspelen. Schermerhorn keert niet terug als premier. Hij w o r d t opgevolgd door Beel van de KVP, die niet betrokken is geweest bij het Hoge Veluwe-beraad. Sonrber reizen de Indonesische onderhandelaars terug, en dat terwijl het kabinet-Sjahrir zich gebonden had aan een voor Nederland gunstiger overeenkomst dan nadien ooit meer zou w o r d e n bereikt.

In de Republiek gaat men voort te pogen orde op zaken te stellen. Op 17 juni opent Shahrir een politieschool in Magelan (foto). Elf dagen later w o r d t hij ontvoerd door de Tan Malakka-groep, die hem ervan verdenkt veel te veel concessies aan de Nederlanders te hebben toegezegd. Sjahrir zag het aankomen. Even tevoren stelde hij aan Van Mook voor o m gezamenlijk het verloop te publiceren van de geschiedenis van het Hoge Veluwe-beraad. Kennelijk is hij beducht dat een eenzijdig Nederlands verhaal zijn positie in de Republiek nog verder zal ondergraven. Van Mook denkt dat Sjahrir publikatie wil omdat het verhaal geen beste beurt voor Nederland in de wereldopinie zal zijn. Soekarno laat thans Sjahrir niet vallen. Wel willen de Republikeinen nooit meer met de Nederlanders praten als er geen derden (Britten) bij zijn. En tot onthutsing van de Nederlanders achten zij zich nu ook niet meer aan de concept-overeenkomst gebonden. Hun w a n t r o u w e n is aanzienlijk t o e g e n o m e n .

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen