VU Magazine 1980 - pagina 40

VlJ magazine 38 herbarum De viritubu Magnu: (1500). boeken. waarin voomamelijk geneeskruiden zijn be chreven. Men vindt er medi che ge chriften over de chirurgie. Een werk van medicinea (1541); Fuch: Methodu de bewerking van een boek van Galenu door de 00 ter e geleerde Johan-

nitiu I agogi (1497): Parafrasi van her negende boek van Rhaze . uitgegeven door Ve aliu (1537); Van Nicolau Ma a Tractacu de 1II0rbo allico (1537) enzovoort. Deze boekerij kan be chouwd worden aJ een bewij , dat de kloo terlingen zich in het ST.-Anna kJoo ter onder meer bezig hielden met medi ch-farmaceuti che zaken. In de tuin van dit kloo ter zullen ongetwijfeld genee krachtige kruiden zijn gekweekt, die door de religieuzen in gevaJ van ziekte konden worden gebruikt". :

Van binnen Hoe zag nu een middeleeuw e apotheek eruit? "De apotheek i een kleine, bouten ruimte waar op een paar planken de spanen dozen. kruiken. taan. Een jong bu en en fle Je knechtje taat in een bu te roeren, terwijl de waardige apotheker de patient goede raad geeft en het ko tbare

geneesmiddel overhandigt. Stoeder vermeldt het interieur

aJ

voigt: "Achter de in lood gevatte vensterruitjes en in het daardoor somber verlichte voorhui , yond men een overdekte tafel, waarop de kruidenwijnen, aJ mede de koek dier dagen werden voorgediend en waaraan, zich zoo weI edellieden aJ burger, nederzetten". dikwerf Het as ortiment van de toenmalige apotheker wa trouwen ruimer dan wij vandaag de dag bij een apotheker zouden verwachten. Hij verkocht bijvoorbeeld ook mar epein , banket, en wijnen. Apotheker waren lid van het Sint-Nicolaasgilde .

De oorlog als prikkel We belanden met mevrouw Bo man in

de ze tiende eeuw. Een eeuw van onrust. oorlogen en geruchten van oorlogen. Een gunstige tijd voor de ontwikkeling van de pharmacie? E. Grendel chreef in 1957: "Het i een bekend feit, dat de verchrikking van de ooriogen voor de

medi che ontwikkeling van gun tige is gewee t. Het i daarom ook aile zins begrijpelijk, dat velen in vroegere dagen zich in tijden van beroering en oorlog met de genee - en art enijkunde bezig hielden. Een toe-

betekeni

Interieur van voorscbriften.

een

17.de eeuw

e

apotbeek zoals afgebeeld

name van medici en apotheker kunnen wij dan ook tijden de 80-jarige oorlog constateren. Onder hen zullen geroepenen, voor die dagen de kundigen, maar ook vele kwakzalvers gewee t zijn, welke laat ten veelal de nood der tijden en de goedgelovigheid of de bijgelovigheid gebruikten om eigen zak te pekken. Dit riep vanzelf beperkende maatregelen van de zijde van het tad be tuur op. Meerdere geneesapothekers, chirurgijn, meester , rondtrekkende kooplieden en lapzalver hielden zich bezig met de verkoop van genee middelen. Een ordening om eigen poorters economi ch te beschermen lag eenvoudig in de lijn der ontwikkeling".

De Leidse Hortus in Delft

ontstaan Een bekende Delft e apotheker uit de ze tiende eeuw was Dirck Outgaert z Cluyt. Hij mocht - een belangrijke opdracht - in 1584 de preparaten leveren voor de bal eming van het lijk van de vermoorde Willem van Oranje. In Delft legde Cluyt een hof aan van genee kruiden en talrijke ko tbare gewa en. Toen hij in 1594 te Leiden werd benoemd wa de voorwaarde dan ook "dat hij inde voor eyde Cruythoff mitte eer te gelegenheid zal

op

de

gegraveerde

tilel

van deze oude

overbrengen ende planten aile de pruyt el , cruyderen, plantsoenen, bloemen ende diergelycke implicia, die hy jegenwoordelicken heeft". Cluyt heeft dan ook de Leid

e

Hortu

Botanicu aangelegd.

Druggebruik

toen Wie mocht denken.dat het in de huidi-

i door het wijdverbreide druggebruik moet zich maar niet in de ge chiedeni verdiepen. Te onbekend i het verhaal van onze grote dichter Willem Bilderdijk die niet kon dichten wegen het aanhoudende gedrein van zijn zoontje. het kind daarop tiet vol toppen mel opium, een wijdverbreid zoethoudertje in die dagen, maar net iets teveel, waardoor het kind overleed. Mevrouw Bo man chrijft over dit

ge wereld maar treurig ge teld

druggebruik:

"Aan het eind van de 18-de eeuw kon men in de Delftse apotheken zonder recept en ongelitimeerd een opiumhoudend preparaat verkrijgen. Men zou kunnen denken, dat dit een uitzonderlijke ituatie wa , maar dit blijkt een misvatting te zijn. In de literatuur vindt men. dat de doktoren door de eeuwen heen, hun ongenoegen over dit mi bruik hebben geuit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen