VU Magazine 1980 - pagina 74

nl magame 28 Door deze veranderingen: de uitgroei en de financiële onafhankelijkheid werd de band met de leden van de vereniging zwakker. Daar kwam als derde een wijziging in de bestuursvorm bij: aan alle universiteiten is in de jaren zeventig het bestuur gedemocratiseerd. Dat betekent onder meer, dat ook studenten in de verschillende besturen mochten meebeslissen. De invloed van de vereniging werd hierdoor verkleind en dat was moeilijk te verwerken: de leden voelden zich achteruit gezet en ze ervoeren het als onrechtvaardig, dat mensen, die soms nauwelijks relaties hadden tot kerk en geloof meebeslisten over belangrijke zaken. Dit leidde soms tot ernstige conflicten. Velen bedankten als lid: ,,de VU is de VU niet meer". In de inleiding is al gewezen op de stichting van een Evangelische Hogeschool, die de orthodoxprotestantse traditie wil voortzetten. Het ideaal van een algemeen Christelijke universiteit is intussen bereikt: er werken aan de VU hoogleraren van verschillende geloofsovertuiging; dat daaronder ook rooms-katholieken voorkomen bewijst, dat men verder is gegaan dan in 1880 denkbaar was. Zoals gezegd: de uitspraken inzake geloof en w e tenschap zijn minder pertinent dan vijftig of zelfs dan twintig jaar geleden. Het is duidelijk geworden, dat men structuren kan o p b o u w e n , maar dat deze op zichzelf niet Christelijk kunnen zijn. De invulling, het werk binnen deze structuren zullen Christenen zelf op zich moeten nemen. Ook de studentenbevolking van de VU veranderde sterk: lange tijd was het merendeel van hen afkomstig uit gereformeerde milieu's: in 1957 nog 74%. In 1976 was dit percentage nog maar 29. Een zekere emancipatie, een mondig-worden zal hierbij een rol spelen, omdat studenten zich minderdan vroeger afvragen of de universiteit van hun keuze aansluit bij de levensovertuiging van hun ouders. De streekfunctie van de VU krijgt daardoor een sterker accent. Nóg bonder jaar Vrije Universiteit? Als universiteit zal de VU wel blijven bestaan. Het gesprek over de uitgangspunten is er nooit verstomd en er worden tot het gaande houden ervan steeds nieuwe initiatieven aangedragen. Een bezinningscentrum coördineert de besprekingen over dit onderwerp. De VU is een verschijnsel in de tijd, maar ook een gebeuren. Dat had in 1880 een ander karakter dan in 1980. Veel zaken zouden voor de stichters nu niet meer herkenbaar zijn evenmin als dat het geval zal zijn voor mogelijk, mensen uit 2080, als het komt tot een tweede eeuwfeest. Historisch gezien is de VU ook een typisch Nederlands verschijnsel. Het is moeilijk o m aan buitenlanders iets duidelijk te maken van de Nederlandse situatie: minstens vijf Christelijke partijen in het parlement, elk met een eigen uitgangspunt. Een groot aantal omroepverenigingen, die zelf de inhoud van hun rpogramma's bepalen maar vrijwel geheel uit gemeenschapsgeld worden bekostigd. Eenzelfde verschijnsel in het onderwijs; de meeste leerlingen zitten op een bijzondere school, door de burgers zelf gesticht en beheerd, terwijl de overheid alle kosten draagt. Het recht op

een eigen organisatie gaat zelfs zo ver, dat men via de rechter de overheid kan dwingen tot medewerking, als men aan bepaalde voorwaarden voldoet. En een Christelijke universiteit dus, die alle zaken zelf regelt, maar volledig w o r d t gesubsidieerd. We concluderen, dat de geestelijke vrijheid hier een eigen v o r m heeft gekregen en dat deze functioneert, al zal de buitenstaander z'n schouders ophalen over gebrek aan efficiency. Maar dat doet aan het unieke van de situatie niets af. Of de VU nog honderd jaar bestaat blijft natuurlijk een open vraag. Dat geestelijke vrijheid misbruik niet uitsluit zal wel juist zijn. Maar daarmee mag die vrijheid zelf nog niet w o r d e n opgeheven.

Opdracht: Wijzen op het unieke van de verzuiling behoeft nog geen waardering in te sluiten. De vraag is, of deze situatie zal blijven bestaan. Moet de verzuiling in stand worden gehouden? Hoe kijkje in dit verband aan tegen de onlangs geopende R.K. en Protestants-Christelijke opleidingen voor leraren? (Enkele boeken over dit onderwerp Veel gegevens over de Vrije Universiteit zijn te vinden in de gedenkboeken, door dr. J. Roelink geschreven: Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit 1880/1955 (1955) en: Een biin/<end Spoor. Beeld van een eeuw geschiedenis der Vereniging voor wetenschappelijk onderwijs op gereformeerde grondslag. (1979) In de loop van 1980 (vooral in sept/okt.) zal in de pers aandacht w o r d e n geschonken aan de viering van het eeuwfeest. Verder zijn de aangeduide boeken v a n : J. van der Z o u w e n : De gereformeerden en de Vrije Universiteit (1970) J. Hendriks: De emancipatie van de gereformeerden. (1971) D. Th. Kuiper: De voormannen (1972) belangrijk, omdat er veel gegevens in staan, maar ze zijn niet gemakkelijk leesbaar. Dat is wel het geval met: H. A\gra: Het wonder van de negentiende eeuw (1965) en H. Bouma: Een vergeten tioofdstul< (1959). Beide boeken geven veel kleurige détails, met veel plaatselijke bijzonderheden. Voor boeken over kerkgeschiedenis kun je terecht bij onder meer: Berkhof, de J o n g , Praamsma (vooral over de geschiedenis van de gereformeerde kerk) en Rasker (over de hervormde kerk). Goed leesbaar is ook het aangehaalde De klokkenist der kleine iuyden in Erflaters van onze besc/iaving, van Jan en Annie Romein. (1956) Over de geschiedenis van de schoolstrijd: T. M. Gilhuis: IVIemorietafel van hietchiristelijl< onderwijs (1975) Om een indruk te krijgen van het protestantse leven in het interbellum is aan te bevelen: Ben van Kaam: Parade der mannenbroeders (1964).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen