VU Magazine 1980 - pagina 306

1 ^ magazine 40

Uit de Hortus door Daan Smit

DE aSTROOS . . . . daar zagen zij een karavaan van Ismaëlieten aankomen uit Gilead, wier kamelen gom, balsem en kaas droegen, op hun weg om dat naar Egypte te brengen. (Genesis 37:25.) Toen zeide hun vader Israël tot hen: Indien het zo gesteld is, doet dan dit: neemt van het fijnste des lands in uw zakken en brengt dien man een geschenk: een weinig balsem en een weinig honing, gom en hars, terpentijnnoten en amandelen. (Genesis 43:11.) Alle Cistus soorten - er zijn er zo'n 20 verschillende bekend - behoren tot de familie van de zonneroosjes-achtigen (Cistaceae). Zij groeien bij voorkeur op droge gronden in zuidelijke streken van Europa tot ver in Perzië en op de Canarische eilanden. Wie kent ze niet, of heeft niet ooit gehoord van de Maquis, de bekende dichte, ondoordringbare struikvegetatie van droge kuststreken in het Middellandse zee gebied? Het zijn juist de verschillende soorten Cistrozen, welke met vele andere gewassen te samen groeien, die in het voorjaar massaal bloeien en juist dan de Maquis zo bijzonder aantrekkelijk maken. Bladeren en jonge scheuten bevatten veel etherische oliën; wanneer men er doorheen loopt.

komt een heerlijke geur vrij en wordt tevens een kleverige, harsachtige stof afgescheiden. Met behulp van een door zachte doeken omwonden stok wordt dit hars, op het heetst van de dag, verzameld. Tot ballen gekneed wordt

het dan verhandeld onder de naam Laudanum (Arabisch Ladan) (vroeger ook wel geschreven als Labdanum en Ladanum). Laudanum is van origine een naam, die men vroeger bezigde voor verschillende prijzenswaardige (laudare =

Een Cistroos met Cytinus hypocystis, een parasiet, verwant aan het bij ons voorkomende stofzaad of Orobanche.

prijzen) geneesmiddelen. Tegenwoordig wordt de naam nog als onderdeel voor opiumpreparaten gebruikt. De aldus verkregen laudanum, welke eveneens door geiten, die van deze planten vraten, werd vergaard, waarbij de harsachtige stof zich in hun sikken afzette en 's avonds door de hoeder werd verzameld, is zacht, donkerbruin tot zwart van kleur, heeft een zachte geur en is bitter van smaak. Het werd gedurende lange tijd veelvuldig gebruikt bij de samenstelling van verschillende geneesmiddelen, doch wordt tegenwoordig alleen nog maar in de parfumindustrie toegepast, doch soms ook nog wel bij de bereiding van zalven. Voor de botanisch geïnteresseerde lezer zij hier nog vermeld, dat op de wortels van de Cistrozen een uiterst fraaie parasiet voorkomt. Ofschoon vrij klein, valt Cytinus hypocistus - zoals de wetenschappelijke naam luidt en behorend tot de familie van de Rafflesiaceae veelal meteen in het oog vanwege de fel helder oranje kleur. Cistrozen zijn als tuinplant dus nauwelijks of niet winterhard. Ér is slechts één uitzondering en dat is Cistus laurifolius, die het in ons khmaat lange tijd kan uithouden. Op een zonnige, beschutte plaats kan deze altijd groene struik uitgroeien tot een hoogte van ± 150 cm. In juni - juh zijn de takken beladen met mooie, 5-7 cm. grote, spierwitte bloemen met een geel hartje. De overige soorten zijn met goede resultaten in pot of kuip te kweken en moeten dan vorstvrij op een lichte, koele plaats worden overwinterd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen