VU Magazine 1980 - pagina 107

magazine 17

„Een Indonesisch gekkenhuis" zegt de sociaiist Soetan Sjahrir als hij direct na de Japanse capitulatie en de proclamatie van de Republiek Indonesia opduikt in het centrum van Batavia. De onafhankelijkheidsstorm woedt over Java nadat Soekarno en Hatta op de 17e augustus 1945 de Republiek Indonesia hebben geproclameerd voor het hele grondgebied van het vroegere IMederlands-lndië. Hijzelf is niet bij de voorbereiding tot de proclamatie betrokken geweest, want die speelde zich af onder Japans toezicht en daarmee wilde Sjahrir niets te maken hebben, evenmin als de christensocialist Amir Sjarifidun met wie hij samen de komende jaren leiding zou geven aan de Partai Socialis Indonesia (PSI). Maar vurig nationalist is de in 1909'geboren intellectueel zeker. Na een afgebroken rechtenstudie in Leiden richtte hij samen met Hatta in 1932 de PNI-Baru (nieuwe PNI) op en evenals Hatta werd hij door het Nederlandse bewind in 1934 gearresteerd en zonder vorm van proces verbannen naar Boven-Digoel op Nieuw Guinea. De Japanners verlosten hem in 1942 uit zijn gevangenschap. „£?e bitterste dag in mijn leven, de vrijheid te /(rijgen van de mensen die ik zo haatte," zegt hij later tegen Bep Vuyk. Hij wil zich niet door de Japanners laten gebruiken en organiseert tijdens de tweede wereldoorlog een informeel netwerk van contact-personen, die de hoop op een geallieerde overwinning levend trachten te houden. Levendige contacten onderhield hij met de drie studenteninternaten in Batavia, die in augustus 1945 broedplaatsen van de revolutie werden. Contacten waren er ook met

Jacques de Kadt, het latere PvdA-kamerlid. Er zijn veel persoonlijke relaties geweest voor de oorlog en ook tijdens de jaren 1945-1950 tussen Indonesische en Nederlandse sociaal-democraten,

Sjarifudin De tweede vooraanstaande leider van de PSI in dit fotoverhaal is Amir Sjarifudin, Batak, geboren in 1907. Hij voltooide in Leiden een rechtenstudie na in Haarlem het gymna sium te hebben bezocht. Was voor de oorlog voor zitter van de Gerindo, fel anti-fascistisch. Hoewel afkomstig uit Moslimmilieu werd hij in Nederland overtuigd christen. In de Indonesische christen studentenbeweging speelde hij een actieve rol. Vlak voordat het Nederlandse bewind voor de Japanners capituleerde in 1942 gaf de toenmalige directeur-generaal van Onderwijs dr. Idenburg hem (op aandringen van Van der Plas) ƒ 25.000, een groot bedrag in die tijd, ter financiering van ondergronds werk tegen de Japanners. Al in januari 1943 werd hij door de Japanners gearresteerd en terdoodveroordeeld. Als gevolg van persoonlijke interventie van Soekarno en Hatta, die met de Japanners samenwerkten, werd het doodvonnis omgezet in levenslang. „Meerdere schrijvers zijn het er over eens dat tussen Soekarno-Hatta enerzijds en Sjahrir-Sja-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen