VU Magazine 1980 - pagina 227

\^ magazine 5 Sombere verwachting Er zijn dus in de loop der jaren ,.tergend langzaam" wat meer vrouwen in de aktieve politiek toegelaten. Zal deze ontwikkeling zich in de jaren tachtig voortzetten? Boddendijk c.s. zijn niet zeer hoopvol gestemd. De ekonomische groei is er uit - en vrouwen zijn altijd ,,the last to be hired the first to be fired" (het laatst aangenomen, het eerst ontslagen). Ten tweede: zolang de strukturen niet wezenlijk zijn veranderd, zou het wel eens kunnen zijn dat de vrouwelijke politici hun plafond in de huidige maatschappij hebben bereikt. Ten derde: per verkiezing komen slechts weinig plaatsen vrij. Zo'n zeventig procent blijft zitten, de openvallende plaatsen worden verdeeld over vertegenwoordigers van machtsgroeperingen: kerkelijke en semiwetenschappelijke organisafies, vakbonden e.d.: ,,Het dominante waarden- en normenpatroon houdt niet alleen vrouwen op hun plaats, ook mannen".

Lof der niet-aanpassing Tot slot bepleiten Boddendijk c.s. ,,de lof der onaangepastheid"": ,,We zijn vrij, zolang we aangepast zijn, en daarin zijn we dan gelijk. Vrijheid is iets dat we in de grondwet hebben vastgelegd en afmeten aan het aantal sovjet-dissidenten dat onze teevee haalt ( . . . ) Een tweede auto, een tweede man of vrouw, een tweede huisje, dat mag allemaal. Maar vrijwillige euthanasie, de vrijheid om voor abortus te kiezen, afwijzing van een ,,modernisering" der kernwapens, weigeren de Kaikarheffing te betalen, dat kan allemaal niet uit naam van vrede, veiligheid en demokratie. De motor der aanpassing moge op kernenergie lopen, de motor der verandering is echter de nietaanpassing, het niet neerleggen bij de door traditie bepaalde spelregels voor menselijk handelen en gedragen ( . . . ) Eén zwaluw maakt nog geen zomer, twintig vrouwen in het parlement nog geen menselijke emancipatie ( . . . ) " (FST) •

,,Mijnheer de voorzitter", nr. 8 (1980) uit de reeks ,,Mededelingen van de subfakulteit der sociaalkulturele wetenschappen" is verkrijgbaar bij het redaktieadres Van Eeghenstraat 112-1071 GM Amsterdam en kost ƒ 6,50.

"Wat een kerek!" Vrouwen in het verzet

Doktoraalskripties die de boekwinkel halen zijn zeldzaam en al heel weinig gebeurt het dat een uitgever het manuscript meteen doorstuurt naar de zetterij. Dit is wel het geval geweest met de studie die VU-studenten geschiedenis Bob de Graaff en Lidwien Marcus schreven over de rol van Nederlandse vrouwen in het verzet tijdens de tweede wereldoorlog. Onder de titel „Kinderwagens en Korsetten" is hun skriptie bij de uitgeverij Bert Bakker verschenen. Het onderwerp was er dan ook naar: de rol van de vrouw in de samenleving in de strijd tegen een fascistische buitenlandse overweldiger.

Ook de bezettende Duitse macht had eerbied voor de korsetten van schijnzwangere vrouwen en kinderwagens, immers de vruchtbare moeder past uitstekend in het fascistische wereldbeeld. Het verpleegstersuniform opende eveneens deuren die voor anderen gesloten bleven.

Van betekenis voor de emancipatiestrijd van de vrouw in de samenleving zijn de oorlogsjaren overigens amper geweest, zo blijkt uit de studie. Voor. tijdens en na de oorlog bleef de kijk van de man op de vrouw ongewijzigd, tot teleurstelling soms van vrouwen. Ook voor hun positie in de samenleving waren de oorlogsjaren slechts een intermezzo. Kontakt kregen beide geschiedenisstudenten met vrouwen die een rol in het verzet speelden via oproepen in publiciteitsmedia, ook via VU-m^azine (januari '79).

Motief tot verzet

Kinderwagens e n Korsetten Vrouwen hadden vaak geheel eigen mogelijkheden om verzetswerk te verrichten, in de hen toebedachte rol van huismoeder: wapens kun je prachtig vervoeren in kinderwagens (zie de foto) en bonkaarten in korsetten. ..Volgestouwd met bonkaarten deed zij haar verre reizen, van een eivolle trein in een mudvolle tram, de trouwring van haar opdrachtgever aangeschoven, omdat haar omvang de indruk maakte van een vrouw in positie, waardoor de medereizigers beleefd een plaats afstonden . . . " (Anne de Vries)

Motieven Wat waren de motieven van vrouwen om in het verzet te gaan'.' Bob de Graaff en Lidwien Marcus geven het volgende staatje: Aantal vrouwen

1. Vrijheid 48 2. Vaderlandsliefde 44 3. Oranjegezindheid 6 4. Humanitair lOi 5. Anti-Duits 15 6. Anti-fascistisch 81 7. Godsdienstig 33 8. Kameraadschap/Avontuur 23 Totaal

35]

,,Zorg dat ik je alleen kan spreken" Vrouwen maakten z o n tien procent uit van het totale verzet. Het cijfer is zwaar gedrukt door enkele maatschappelijke omstandigheden. Verzetsaktiviteiten van de gehuwde vrouw gingen vaak schuil achter die van haar man, werden dikwijls gekleineerd of zelfs ontkend. Veel vrouwen werden min of meer bewust buiten verzetsgroeperingen gehouden omdat mannen meenden dat ze ,,teveel zouden kletsen'. ,,Als vrouwlief naar de keuken gaat om koffie te zetten, fluistert de Adjudant: ,,Zorg dat ik je alleen kan spreken". Ja zo ging het. Om eventuele

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen