VU Magazine 1982 - pagina 314

was bij machte een absolute meerderheid te verwerven. Met andere woorden: men was tot coalitiepolitiek en dus tot elkaar veroordeeld. De paradoxale situatie ontstond, waarin men aan de top van de zuil diepgaand overlegde en samenwerkte, maar aan de .basis" van de zuil streng van elkaar gescheiden bleef. Deze pacificatiepolitiek, had vanuit democratisch oogpunt bezien, twee minder fraaie produkten tot gevolg. De politieke besluitvorming van de ,,Haagse heren onder elkaar'' werd grotendeels aan de ogen van de (eigen) kiezers onttrokken — politiek als een zaak voor deskundigen — terwijl het ,,stemvolk" uit blind vertrouwen in de zuilleiding, dan wel uit opperste verveling, de politieke touwtjes uit handen gaf en alle belangstelling verloor. Dit gegegeven heeft sommige politieke denkers er wel toe verleid een rechtstreeks verband te leggen tussen godsdienst en een geringe politieke betrokkenheid. Immers, de verschillende godsdienstige stromingen hadden destijds de zuilen in het leven geroepen en hielden ze in stand. Bovendien mag mën verwachten, dat wie zich primair op het hiernamaals richt, zich minder zal bekreunen om de politiek, als poging om het hier en het nu vorm te geven. Het is daarom interessant om bij het nagaan van de ontwikkelingen in betrokkenheid, onderscheid te maken naar godsdienst: zijn kerkelijken minder betrokken bij de politiek?

Tabel 1 POLITIEKE INTERESSE* toe- of afname 72-'81

1972

1977

1981

Nederlandse kiezers Kerkelijken Buitenkerkelijken

2.13 2.10 2.20

2.00 1.96 2.09

2.26 2.22 2.34

+ 6.1 % + 5.7% + 6.4 %

Rooms-katholieken Nederlands hervormden Gereformeerden

2.06 2.06 2.28

1.88 2.04 2.07

2.15 2.33 2.21

4- 4.4 % 4- 13.1 % 3.1 %

' De getallen geven de gemiddelde score per groep weer Deze gemiddelden liggen tussen 1 00 (geen enl<ele interesse) en 3.00(maximale interesse).

Tegen de verwachtingen in is tussen '72 en '81 de politieke belangstelling van de kiezers toegenomen. Er is weliswaar een daling bij alle groepen in 1977, maar de stijging in de pehode daarna maakt deze meer dan goed. Er is in alle jaren een constant verschil tussen kerkelijken en buitenkerkelijken; de laatste categorie is meer geïnteresseerd dan de eerste. Binnen de groep kerkelijken nemen de gereformeerden een aparte plaats in. Nog in

'72 is hun belangstelling beduidend groter dan die van hervormden, katholieken en het landelijk gemiddelde. In '81 komen zij onder dat gemiddelde en worden van de,.eerste plaats" verdreven door de hervormden, die hun politieke interesse tussen '72 en '81 met ruim 1 3 % zien toenemen. Per saldo vormen de gereformeerden de enige groep met een afnemende belangstelling.

Indicatoren Het vaststellen van politieke betrokkenheid vergt alleen al een discussie, waarop wij hier niet verder in gaan. Dat het grondig gebeurt, blijkt wel uit het feit dat daaraan drie zogenaamde ,,indicatoren" te pas zijn gekomen. In de eerste plaats is aan de hand van vragen over belangstelling, leesgedrag en deelname aan gesprekken, de politieke interesse van de ondervraagden vastgesteld. Met behulp van enkeie uitspraken over de betrouwbaarheid van politici en partijen en over de vraag of stemmen (nog) wel zin heeft, werd vervolgens het politieke vertrouwen van de ondervraagden bepaald. En ten slotte is nagegaan of de kiezers zich kunnen identificeren meteen politieke partij (welke is in dit geval niet aan de orde) door te vragen of men zichzelf als aanhanger beschouwt van een partij, lid is of in verkiezingscampagnes aktief is. Aldus geven interesse, vertrouwen en identificatie een aardig beeld van de ontwikkeling in ooiitieke betrokkenheid tussen 1972 en 1981.

284

CDA-lijstrekker Van Agt op verkiezingstoemee in de VU, juni 1981

vu-Magazine 11 (1982) 9 september

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen