VU Magazine 1982 - pagina 185

RoelfHaan:

Het protestantse vacuüm in de politiek In het ParooNan 4 november 1981 begint H. A. van Wijnen een politiek commentaar op de volgende wijze: ,,ln de kabinetsformatie van de afgelopen maanden en de kabinetscrisis van de afgelopen weken hebben we de antirevolutionaire partij smartelijk gemist. De formatie zou korter hebben geduurd en de kabinetscrisis zou eerder zijn opgelost, wanneer de christendemocratische politiek (staatkunde, zeiden ze daar vroeger) nog iets van die oude gereformeerde regelvastheid zou hebben bezeten. De antirevolutionairen hadden zeebenen, die voor betrouwbaarheid stonden en als het om principes ging, van geen wijken wisten. Met huid en haar zijn ze opgegaan in het CDA, waar hun psalmen der gerechtigheid zijn versmolten met de carnavalshits van het nieuwe verbond, maar af en toe klinkt het vertrouwde geluid der mannenbroeders in een wolk van oude sigarenrook daar nog bovenuit. Van de vijf keer, dat een formatietactiek van het CDA in eigen kring bezwaren heeft opgeroepen, zijn het alleen oud-antirevolutionairen geweest, die de kritiek hebben uitgesproken." Aan deze opmerkingen van een „buitenstaander" in het Parooi, enkele maanden geleden, moest ik denken bij de televisiebeelden die, in de verkiezingscampagne voor de laatstgehouden Provinciale Statenverkiezingen, de huiskamers bereikten van de zijde van het CDA: inderdaad geen sigarenrook, maar ook niet meer de bijbehorende werkelijk-politieke discussies; wel een soort carnaval, met blote meisjes en ballonnetjes. Er zullen weinig mensen zijn uit de kring van de voormalige Antirevolutionaire Partij die terug willen naar de tijd van het gereformeerde triumfalisme, van de,,antithese" (wij zijn goed en de rest is fout want die ,,andersdenkenden" horen niet bij ons), van het ,,bolwerk"-denken, dat bijna onvermijdelijk lijkt voor iedere religieuze stroming die het tot een grote mate van macht en succes in de samenleving heeft gebracht. Toen een aantal jaren geleden in mijn woonplaats op een zondagavond een leerdienstwerd gehouden en de predikant zich daarna, tijdensde,,discussie na de pauze", over deze eigenwaan van,,de gereformeerden" enigszins kritisch uitliet, werd hij dooreen oudere gereformeerde dame kort en krachtig over deze dwaling op de vingers getikt: wij zijn helemaal geen rijke en machtige mensen, wij komen voort uit de ,,kleine luyden", — dat moest u toch weten!

vu-Magazine 11(1982) 5 (mei)

Juist door deze opmerking gaf deze mevrouw de spreker natuurlijk in feite gelijk: er sprak zelfrechtvaardiging uit. Het was de woordvoerster trouwens duidelijk aan te zien dat, wat ook de economische en culturele achter-

• AR-stijl ingeruild voor een lieidsargu ment

stand van haar grootvader mocht zijn geweest, zij zelf aan dit roemruchte verleden van armoede was ontgroeid. Dat verleden dat toch ,.ergens" het ,,gereformeerde volksdeel" heeft gestempeld is ontegenzeggelijk interessant en nog voortdurend de historische aandacht waard. De vraag is slechts of dit de manier is om er mee om te gaan: een zich er op beroemen terwille van het eigen gelijk. Heb ik het mis, dat onder degenen die zich tot het CDA voelen aangetrokken, zich juist deze ,,bolwerk"christenen bevinden? Iemand zei mij onlangs: er zijn er ook anderen, maar deze oudantirevolutionairen hebben zich juist in het CDA op wat naïeve wijze vergist, dankzij eenzelfde euvel: zelfoverschatting. ,,We maken er wel een vergrote ARP van". Als de tekenen niet bedriegen is er onder de eerder zo zelfbewuste ,,anti's" sprake van een verlamming. Juist vanwege deze paraiysatie kunnen we niet eens spreken van een polarisatie. Aan de ene kant is het isolement dat ooit een kracht vormde ingeruild voor de vage en oncontroleerbare idee van de christendemocratie; aan de andere kant noemen velen zich politiek dakloos, of hebben, enigszins bij gebrek aan beter, gekozen voor een politieke affiliatie die programmatisch en qua inspiratie nog het dichtst komt bij het oude ideaal, maar daarvan toch juist

167

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen