VU Magazine 1982 - pagina 93

Tentoonstelling „De lange en de korte weg"

Studeren als vrouw? Dat ging niet zomaar! Onlangs besloot een VU-hoogleraar zijn familie-archief eens op te ruimen. Uit de stapel papieren kwam een reeks dokumenten tevoorschijn die alle betrekking hadden op het leven van Tante Greta. Tante Greta...plotseling zag hij haar levensgeschiedenis weer voor zich. Misschien zou de VU er iets mee kunnen doen. Hij schonk de stapel akten aan de Historische Kommissie van de VU, die er aanleiding in zag voor een kleine tentoonstelling over de moeilijke weg die een (gereformeerde) vrouw uit de beginjaren van deze eeuw moest afleggen om te kunnen gaan studeren. De tentoonstelling heet ,,De lange en de korte weg". De,,korte weg" is de geschiedenis van een jongen, geboren in 1881, uit een betrekkelijk welgesteld gereformeerd gezin. Hij bezat een goed stel hersens en ging ,,dus" naar het gymnasium, in dit geval het Gereformeerd Gymnasium van prof. dr. Jart Woltjer in Amsterdam. Daarna ging hij naar de VU. Binnen acht jaar studeerde hij af in de godgeleerdheid en werd enige tijd later, na enkele jaren van domineeschap, op zijn dertigste hoogleraar. Een snelle loopbaan zonder omwegen. Ook zijn drie broers volgden akademische studies. Zijn zus Greta, geboren in 1888, had het minder gemakkelijk. Weliswaar had zij ook goede hersens evenals haar broer en wilde ook zij graag doorleren, maar op het Gereformeerd Gymnasium werden geen meisjes toegelaten. Greta vroeg desondanks aan Woltjer of ze mocht komen. Zijn antwoord luidde: „Nee". Wellicht speelde Woltjer een citaat van prof. Fabius door het hoofd: „De eigenlijke plaats der vrouw is, voorzover niet juist de zorg voor haar gezin haar elders roept, in het woonvertrek. Reeds daarom wordt het hart des mans verblijd, als hij, aan het einde van de dag in zijne woning teruggekeerd zijnd, zijne vrouw in de huiskamer vindt. Bene verlaten huiskamer brengt het humeur in gevaar, en de vrouw, die met tevreden voorkomen den man ontvangt, ontwapent het geprikkeld gemoed''. Pas in 1913 ging Woltjer overstag, maar dat was te laat voor Greta. In het jaarverslag van het Gereformeerd Gymnasium uit 1914-1915 wordt uit-

vu-Magazine 11 (1982) 3 (maart)

gelegd waarom voorheen geen meisjes werden toegelaten. Er ,,was bij de oprichting besloten, dat meisjes niet zouden worden toegelaten, omdat men meende, dat de toen reeds opkomende mode om meisjes te laten studeeren aan de universiteit, niet moest worden bevorderd. De mogelijkheid dat deze coëducatie ongewenschte gevolgen kon hebben, moest men erkennen; dat zij in meer dan één opzicht het onderwijs in zijn karakter zou kunnen schaden, werd door menig-

,,De eigenlijke plaats der vrouw is in het woonvertrek"

een niet zonder grond gevreesd; een Christelijk beginsel, dat deze coëducatie eischte, kon wei is waar niet worden aangegeven, maar evenmin zulk een principe, dat haar verbood. Onder deze omstandigheden werd besloten meisjes niet toe te laten, en dat te minder, daar gebrek aan mannelijke leerlingen er niet toe drong". Het openbare gymnasium van Amsterdam liep meer dan een kwart eeuw voor op het gereformeerde. Hier werden al vanaf 1880 enkele meisjes toegelaten. De vader van Greta vond de keus voor een openbaar gymnasium echter ongewenst. Bovendien, wat zou ze aan een gymnasiumdiploma hebben? Ze zou daarna toch niet naar de VU hebben gekund die haar vader al vanaf het begin had ondersteund. De VU liet alleen mannen toe. Een vrouw aan de Universiteit was ,,een ontwrichten der

83

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen