VU Magazine 1982 - pagina 184

op de Engelstalige kerken, want ook die zijn geen engeltjes geweest. Ook zij hebben een traditie van paternalisme ten opzichte van de zwarten. De van oorsprong Engelstalige katholieke kerk bestaat voor tachtig procent uit zwarten, maar de dienst wordt geheel door blanken uitgemaakt. De Engelsen hebben de naam progressiever te zijn dan de Afrikaners, maar als hun vooruitstrevendheid niet tot uitdrukking komt in de bestuurs- en beslissingsorganen, dan houdt het op." Veel katholieke zwarten zijn volgens Adonis gruwelijk misleid door de liberale taal van de Engelssprekenden, al is de mentaliteit van dezen toch heel anders dan die van de Afrikaanssprekenden. Overigens vielen de Engelstalige kerken buiten het studieterrein van Adonis' proefschrift. Is Adonis niet bang dat als de zwarten er steeds meer achter komen dat ze jarenlang door de kerken zijn misleid, zij ook de bijbel aan de kant zullen schuiven? Dat valt zo op het oog wel mee, weet Adonis te melden, daar steeds meer zwarten, zij het behoorlijk versplinterd, zich in hun kerkzijn en geloofsbeleving losmaken van de blanke theologie en op zoek zijn naar eigen vormen van christelijk geloof. ,,Toch zijn er daarnaast inderdaad zwarten die zich van de kerk en de bijbel afkeren, juist vanwege die verstrengeling met de apartheidspolitiek." Hoe groot die groep is, kan Adonis niet zeggen. ,,lk kan alleen zeggen dat het begrijpelijk is."

Alleen apartheid afkeuren is niet meer voldoende Dat brengt Adonis, mocht het aantal 'de rug-toe-keerders' groot zijn, natuurlijk in een moeilijke positie, als zij zwarte christenen mochten gaan associëren met verraders. Adonis is zich daarvan zeer wel bewust. ,,Zo heb ik gehoord dat kort na de Soweto-opstanden op een begrafenis een zwarte dominee uit de bijbel wilde gaan voorlezen, maar dat hem op groffe wijze te verstaan werd gegeven dat boek weg te doen, want dat was een boek van de blanken. Ik weet niet hoe dat afliep. Begrijpelijk is het alleszins, maar ons, zwarte dominees, brengt het in een moeilijke positie. Ik zou 't overigens anders gedaan hebben dan die dominee op de begrafenis. Ik zou gewoon in alles met die mensen meedoen, vertrouwen en vriendschap opbouwen en dan pas later, op grondslag daarvan, over mijn geloof en de bijbel gaan praten. Ik heb in mijn eigen gemeente meegemaakt dat jongeren zeiden: wij willen geen blanke predikanten meer in onze kerk laten voorgaan. Het bleek namelijk dat in een dienst een blanke predikant geweigerd had de zwarte ouderling onder de kansel de hand te geven. Ik zei toen, geschrokken: jullie zijn

rac/sfen.'Er volgden lange gesprekken en we kwamen toen te spreken over een andere predikant, een blanke, die ook in onze kerk had gepreekt maar die er geen doekjes om wond dat hij de apartheid bekritiseerde. Ik vroeg hen hoe ze daar dan tegenover stonden. 'Daar hebben we geen moeite mee' luidde het antwoord, 'want die dominee is een mens!' ,,Daar had ik dus al een konfrontatie met dit probleem, maar na Soweto is het probleem duidelijk intenser en omvangrijker geworden. Maar gelukkig zijn er zwarte en ook blanke pastores die zich geloofwaardig opstellen. Ik denk aan Desmond Tutu, aan Allan Boesak. De laatste vooral omdat hij een belangrijke rol speelt in de Broederkring."

'Broederkring is een teken van hoop' De Broederkring (niet te verwarren met de blank-reaktionaire Broederbond) is een vereniging van predikanten, maar de laatste tijd stromen ook onderwijzers en nog weer anderen toe. De Broederkring wil de apartheid doorbreken en tracht een eigen theologie voor de situatie van nu te ontwikkelen.,,Een hoopvol teken" vindt Adonis, die zelf ook lid is, ,,al bestaat er aan alle kanten tegenwerking. Maar ja, wie in Zuid-Afrika die tegen de stroom ingaat, krijgt geen tegenwerking?" Als Adonis naar Zuid-Afrika teruggaat, wil hij meewerken aan dit soort tekenen van hoop. Verwacht hij moeilijkheden bij zijn terugkeer? ,,Ik weet het niet. Veel ideeën die destijds door het Christelijk Instituut naar voren zijn gebracht, hebben nu een iets bredere steun gekregen. Kijk maar naar de Raad van Kerken, al valt niet te ontkennen dat er bepaalde moeilijkheden zijn met de regering. Maar ik denk niet dat de problemen onoverkomelijk zijn. Voor onze kinderen zal het echter wel flink moeilijk zijn zich aan het Afrikaanse schoolsysteem aan te passen'. Adonis' proefschrift is geschreven in het Afrikaans. Veel hulp daarbij, op taalkundig gebied, kreeg hij van twee zwarte Zuidafrikaanse medestudenten in ons land (Jacobs aan de VU en Petersen in Kampen).

Ik verzoek de kleurrmgen zich beter onder de blanken te mengen...

166

(FS)

vu-Magazine 11 (1982) 5 (mei)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen