VU Magazine 1982 - pagina 204

bijdragen aan het conflict en ontspanning tegengaan. Ook is niet moeilijk te zien op welke wijze kenmerken van de andere partij verabsoluteerd worden: het gelijkstellen van het Sovjet systeem met een communisme en/of atheïsme, het verklaren van de Russen op grond hiervan tot „de vijand" of zelfs de duivel. Dit doet tekort aan het mensbeeld. De Russen blijven geen „mensen" meer, geen „schepselen van de Heer", zoals Boskma het uitdrukte. Wel een effectieve realiteitstoetsing zouden eenzijdige stappen tot ontwapening zijn. Dat is iets wat de vijand niet verwacht. De reacties van de Russen hierop kunnen leiden tot een weerlegging van het beeld, dat wij van Rusland hebben en daardoor tot een beter begrip, een betere kennis van de doelstellingen en het gedrag van de Russen bijdragen. Boskma's betoog riepen reacties op uit de zaal. De moeilijkheden die een toetsing van de realiteit van ons vijandbeeld met zich mee brengt, liggen niet alleen aan de boven beschreven psychologische en sociologische belemmeringen, maar ook aan het gesloten karakter van de Sovjetsamenleving waardoor het moeilijk is achter de ideeën van de Sovjetburgers te komen.

Defensieve wapens Prof. Boeker heeft zich in zijn lezing „Militaire verdediging zonder kernv\/apens" (op 24 febr.) in andere zin aan een realiteitstoetsing gewaagd. Niet vanuit een psychologische, sociologische invalshoek zoals Boskma, maar puur strategisch, militair bekijkt hij het gevaar dat de USSR voor West-Europa oplevert. De Sovjet-Unie beschouwt niet alleen het Westen als bedreiging, maar ook de Volksrepubliek China. Behalve tussen de USSR en de VS bestaan er sterke spanningen tussen de USSR en China op het grensgebied van Mongolië. China dreigt nu zelfs bewapend te worden met de modernste wapens uit de VS. Kunnen wij nog denken in een Oost-West tegenstelling, de Sovjets zijn min of meer gedwongen te denken in termen van: wij en de rest van de wereld. Bij een eventuele oorlog met China is — vanuit Sovjetstandpunt geredeneerd — West-Europa een dolk in de rug van de Sovjet-Unie, zeker als in West-Europa de nieuwe precisie-kernwapens gestationeerd zijn. De oplossing hiervoor is — nog steeds vanuit de Sovjets bekeken — „neem die dreiging weg", ,,neem dat mes weg", ledere militaire strateeg die een grote oorlog gaat voeren op de grens van de Sovjet-Unie en China zal dan ook adviseren om eerst West-Europa uit te schakelen om te voorkomen dat West-Europa van de gelegenheid gebruik maakt om Rusland aan te vallen. Militairen redeneren nu eenmaal zo. Nu zijn ertwee oplossingen hiervoor denkbaar: — De kernwapens zo opbergen in bunkers etc. dat ze niet uitgeschakeld kunnen worden door bij voorbeeld bombardementen. Dit betekent een stimulans voor de wapenwedloop. Rusland zal proberen, ondanks alle belemmeringen, toch met nieuwe methoden onze kernwapens te vernietigen. — Een tweede oplossing is zélf het gevaar wegnemen, zelf een absoluut niet provocerend, kernwapenvrij defensiebeleid te voeren. Boeker kiest voor de tweede oplossing. Hem staat een verdediging voor ogen die geen bedreiging voor de USSR vormt. In dit laatste geval doorbreek je, door je te verplaatsen in het standpunt van de Sovjet-Unie, het automatisme van de bewapeningswedloop.

186

Nucleaire afschrikking De heer Neuman ging er in zijn lezing (18 maart) vanuit dat we voorlopig met kernwapens zullen moeten leren leven. Welke kans is er immers dat ,,de mensheid" de kennis die zij heeft over kernwapens vergeet? Wat kan ons zekerheid verschaffen dat op een bepaald moment kernwapens worden afgeschaft voor een lange periode? Kernwapens bestaan. Steeds meer landen krijgen zelfs beschikking over kernwapens en een eventuele vernietiging van kernwapens heeft nog niet tot gevolg dat ook het,,recept" — de kennis om kernwapens te vervaardigen — verdwijnt. Wat is nu de strategie van de Navo, uitgaande van de aanwezigheid van kernwapens? In het kort komt het hierop neer. Een geloofwaardige oorlogsvoorkoming kan worden bereikt als de Navo offensieve acties van de USSR met gelijke munt kan terugbetalen, maar waarbij het antwoord van de Navo niet bij voorbaat vaststaat. Dit is de strategie van de ,,flexible response", het aangepaste antwoord, waarbij de Navo dus kan antwoorden op hetzelfde niveau als waarop de vijand aanvalt. Deze strategie van het aangepaste antwoord voorziet echter in meer. Een op conventionele wijze begonnen actie kan escaleren tot een nucleaire oorlog, als de Navo overweldigd dreigt te worden op conventioneel gebied door het Warschaupact. Dat laatste is in twee gevallen denkbaar: — Bij een verrassingsaanval waarbij de Navo te weinig tijd krijgt — minder dan 48 uur — om zich te mobiliseren. — In een latere fase, als de versterkingen van het Warschau-pact in grotere getale èn sneller aan het gevecht gaan deelnemen dan dat bij de Navo het geval is. In beide gevallen kan de Navo ertoe overgaan een conventionele aanval met nucleaire wapens af te slaan. Het principe van de nucleaire afschrikking! Dit afschrikkingseffect wordt minder nu ook de USSR beschikt over kernwapens die steden in de VS kunnen bereiken. De risico's voor de VS om kernwapens in te zetten worden hierdoor groter. Ondanks dit verminderde effect speculeert de heer Neuman erop dat de Russen, zolang ze niet in één grote, verrassende klap de kernwapens van het Westen kunnen uitschakelen, niet zullen aanvallen, nóch nucleair, noch conventioneel. Tenzij ze verwachten dat ze een conventionele oorlog kunnen winnen nog vóówjat het nucleaire niveau bereikt is.

Het IKV Een groepering die zich sterk verzet tegen de gangbare strategie van de nucleaire afschrikking en tegen het denken in blokken, dat daar achter zit, is het IKV, het Interkerkelijk Vredesberaad. Drs. L. Hogebrink van het IKV gaf op 11 maart aan welke politiek de kleine landen zouden moeten volgen om het huidige defensiebeleid te veranderen. Met kleine landen worden niet die landen bedoeld die in geografisch opzicht klein zijn, maar die weinig invloed hebben, ook Canada b.v. Het IKV heeft grote bezwaren tegen het functiorreren van de politiek op dit moment. Ondanks de groeiende winst van de vredesbeweging in de publieke opinie en ondanks de intensieve discussie in de kerken over kernbewapening biedt geen enkele grote politieke partij tot dusver een echt alternatief voor het vredesbeleid. De vredesbeweging heeft geen ,,countervu-Magazine 11 (1982) 5 (mei)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen