VU Magazine 1982 - pagina 75

Nationale demonstratie voor ontwapening vervolg van pag. 68 niet heel veel meer zijn die niet bereid zijn om toe te geven, dat de economische crisis, die wij thans doorleven, ten nauwste samenhangt met de bijzondere crisis die Duischland teistert. De uitwerking daarvan op heel Europa is van een omvang die nauwelijks te meten is. En de kern van de Duitsche crisis ügt weer in de aan Duitschland opgelegde buitenlandsche betalingsverphchtingen. Dat is het vrijwel unanieme oordeel van alle economen, die zich met dit vraagstuk hebben beziggehouden. (...) Het Duitsche probleem is in belangrijke mate de oorzaak van de finantieele verlamming die de wereld trof. (..) En het is dat feit dat nu den draad spint tusschen de ontwapeningsconferentie en de mogehjke verlichting der huidige economische crisis. Tusschen die twee bestaat dit verband, dat de resultaten van de conferentie van Geneve den moreelen hefboom zullen kunnen leveren, die de openbare meening in de Vereenigde Staten in beweging brengt ten gunse van een finale en uitvoerbare regeüng van het vraagstuk der internationale schulden.- (...) Amerika is niet zoo ongeneigd tot hulp als het soms wel eens schijnt. In alle verklaringen die van de overzijde van de Atlantischen Oceaan tot ons komen, klinkt altijd weer de vermaning door, om niet zoveel geld aan bewapeningen uit te geven. Een hooggeplaatst Amerikaan drukte zich een paar jaar geleden tegenover mij eens aldus uit: Elke dollar dien we onze Europeesche schuldenaren kwijt schelden, kost er ons twee. Den dollar dien we niet ontvangen, zijn we natuurlijk kwijt. Dat is er één. Maar die kwijtgescholden dollar wordt in Europa aan bewapeningen besteed en dat noopt ons dan weer om óók een extra-

vu-Magazine 11 (1982) 2 (februari)

dollar aan bewapening ten koste te leggen. En dat is de tweede dien we kwijt zijn. t...) Het staat te vreezen dat dit oordeel zich niet wijzigen zal, zoolang Europa blijft volharden in zijn tegenwoordige bewapeningspohtiek. (...) Op ditoogenblik is in Amerika de deur nog in het slot en gegrendeld. En ik vrees dat zij gesloten blijft als Europa in haar politiek volhardt. Daarentegen is er grond om te hopen, dat Amerika den grendel zal wegschuiven indien Europa den sleutel levert om het slot te openen; indien het op het stuk der bewapeningen blijk geeft den Amerikaanschen geest te begrijpen." Prof. Dr. J. A. Cramer, van Utrecht bezag de kwestie van den vrede uit kerkelijkgodsdienstig standpunt en betoogde dat de volkeren moeten zeggen: wij willen den vrede! Hier heeft de Kerk een taak. Er moet meer naar God geluisterd worden, dat is onvoorwaardehjke eisch. Naar Hem moeten wij opzien. Mr. Gosehng, hetR.K. hd der Tweede Kamer, was verblijd over deze samenkomst, want versterking van den vredeswil is hoofdzaak. Mislukking der Conferentie te Geneve zou niet minder beteekenen dan een ramp voor de wereld en daarom moeten de volkeren achter haar vertegenwoordigers staan. (...) Ook de volgende spreker. Mr. Limburg, gewaagde er van, dat mislukking der Conferentie te Geneve een ramp voor de wereld zou beteekenen. Het ontzaggehjk wereldwee biedt misschien de grootste kans, dat men van Geneve niet met lege handen terug zalkeeren. De onderteekenaars van het Kellog-pact zijn daarbij moreel verplicht om aan de ontwapening mede te werken. Bewapening kweekt noodzakelijk oorlogsstemming en de vermindering der bewapening zal

het wederzijdsche vertrouwen kunnen versterken, iets, wat ook weer de moreele ontwapening in de hand werkt. (...) Mr. Schokking wees op de noodzaak tot het herstel van het vertrouwen onder de volken. Dr. Wibaut zag in de Conferentie een begin van stelselmatige ontwapening, die is een onontkoombare economische eisch. (;;) En als Geneve eenig succes brengt, dat zal dit, volgens Spr. niet zijn, omdat de oorlog onmenschehjk is, maar omdat hij zoo duur is. De bewapening kost Engeland, Frankrijk en de Vereenigde Staten meer dan de helft van het budget. (...) Jhr. Van Kamebeek heeft in zijn slotwoord opgewekt om niet ontmoedigd te zijn, ook

al is er op het moment zeer weinig, dat bemoedigt (...) Met een daverend applaus werd de middag besloten toen de Haghe Sanghers (...) hun laatste nummers hadden gezongen. De enthousiaste bijeenkomst, met haar ééne, nationale vredesstem, werd o.m. ook bijgewoond door de Ministers Ruys de Beerenbrouck en Verschuur, door de Professoren Rutgers en Fran9ois en door vele leden der Eerste en Tweede Kamer en andere hooge Colleges. Over de meening van het Nederlansche volk behoeft te Geneve niet de minste onzekerheid te bestaan. Deze bijeenkomst was er één der vele krachtige en duidelijke uitingen van.

Aartsbisschop Temple: Laten we ophouden elkaar te veroordelen 5 febr. — De aartsbisschop van York, dr. W. Temple, heeft Zondag 31 januari ter inleiding op de Ontwapeningsconferentie te Geneve in de St. Pieterskerk, de kerk van Calvijn, een prediking gehouden, welke een diepen indruk maakte en niet nalaten zal, met name nu een der eersten van het Engelsche rijk ze uitsprak, de aandacht te trekken. De aartsbisschop betoogde eerst, dat nu Duitschland ontwapend was, de mogendheden die het Versailler verdrag onderteekend hadden aan hun eer verplicht waren, ook hun belofte tot ontwapening na te komen. Vervolgens zeide hij woordelijk het volgende: „Er moet op gerekend worden dat op sommige punten een revisie der bestaande verdragen vereischt is (..) de bestaande verdragen behelzen één formule, die dermate in principe tegen het Chris tehjk geweten indruischt, dat voor haar schrapping de stem der Christenheid op haar eigen gezag zich behoort te verhef-

fen. Dat is de formule, die aan één groep van de oorlogvoerende machten in den wereldoorlog de geheele moreele schuld oplegt.... Het was ons aller zonde welke in die vreeselijke jaren haar vruchten en oogsten voorbracht... Die formule van het verdrag, door de overwinnaars ingelascht en door de overwonnenen onder protest aangenomen, is om zoo te zeggen de kristalliseering van den geest van kijverij en tegenkijverij van welke wij ons moeten vrijmaken. Die formule is een verloochening van onze sohdariteit in de ééne gemeenschappeüjke zaak van den vrede.... In den naam van den Christelijken ootmoed en in den naam van de Christeüjken solidariteit: laat ons ophouden elkaar te veroordelen! Als de geest, die ons leidt, de geest van het evangehe zal zijn, dan moet die formule betreffende de schuld aan den oorlog verdwijnen — ze moet door hen, die ze opstelden, worden geschrapt."

69

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen