VU Magazine 1982 - pagina 450

Dr. Heslinga bepleit:

Voorrang in bureaucratie voor feminiene typen (m / v) Burokratische lichamen als overheidsinstellingen en universiteiten zouden veel efficiënter kunnen draaien als mensen met een feminiene inslag daarin meer tot hun recht zouden kunnen komen. Je zou om die reden de helft van die organisaties moeten laten bestaan uit mensen met een feminiene karakterstruktuur. Positieve diskriminatie van de vrouw kan daartoe een goed middel zijn omdat het merendeel van de vrouwen feminien is. Maar eigenlijk zouden ook feminiene mannen bij selektie van personeel voorrang moeten krijgen. door Jaap Kamerling Een originele visie van de biochemisch gespecialiseerde psychiater en arbeidskundige dr. F. J. M. Heslinga, lid van de vakgroep psychiatrie van de VU en al jaren werkzaam als leider van een arbeidsrevalidatieprojekt. Heslinga heeft een boekje geschreven over de filosofie van de arbeid „Werken is meer dan geld verdienen", waarin hij niet alleen veel aandacht schenkt aan het grote belang van arbeid en activiteit voor de gezondheid maar ook wijst op de noodzaak van een betere selektie van personeel in bedrijven en instellingen. Zoals de wereld van oudsher wordt beheerst door de tegenstelling tussen stof en geest kun je diezelfde tegenstelling ook in elke mens terugvinden zij het dat het hier niet altijd om een tegenstelling hoeft te gaan. Bij de eenzijdig masculiene man of vrouw overheerst de geest de materie, de kennis de vaardigheid en het kennen het kunnen. Dit type kan heel systematisch waarnemen en uitstekend abstraheren maar het resultaat van zijn denkwerk vaak maar gebrekkig in praktijk brengen: het type dat veel weet maar weinig kan. Het feminiene type daarentegen theoretiseert weinig en bezit minder kennis maar kan wel veel. Dit type neemt vluchtig maar snel waar en is vaak pijlsnel het geheel op het spoor. Het gaat meer af op intuïtie dan op strak, systematisch denken. Je kunt beide typen goed onderscheiden bij een bezoek aan een tentoonstelling. Het masculiene type zal direct bij binnenkomst, systeembouwer als hij is, heel gedetailleerd en grondig zich een beeld gaan vormen van het geëxposeerde zonder eerst even een

408

ronde te maken langs de expositie als geheel. Na een paar uur komt hij halverwege zijn bezoek tot de onprettige ontdekking dat het museum over een kwartier sluit terwijl hij de helft nog niet gezien heeft. Het feminiene type daarentegen zal zich allereerst snel een totaalbeeld willen vormen van de expositie om vervolgens voorzover hij daar behoefte aan heeft, de details te gaan bekijken. Natuurlijk is deze indeling in feminiene en masculiene typen zeer grof en je moet dan ook zeggen dat beide aspecten in elk mens zijn terug te vinden maar het ene het ander overheerst. Bij ,,bipolaire" typen vullen de aspecten elkaar aan. Eenzijdig feminiene mensen hebben het in onze maatschappij nogal moeilijk. De samenleving is namelijk sterk masculien georiënteerd. Masculiene eigenschappen worden hoger gewaardeerd dan feminiene. In het onderwijs bij voorbeeld wordt overdreven veel waarde gehecht aan kennis, theorie en het ontwikkelen van verstandelijke vermogens. De sociale en praktische vorming wordt sterk verwaarloosd. Voor feminien getalenteerden betekent dat een flinke handicap om het onderwijs met goed resultaat te kunnen volgen. Met name voor kinderen uit het arbeidersmilieu dat waarschijnlijk meer feminien is ingesteld levert dat extra problemen op. Mogelijk dat de invoering van de middenschool met zijn grotere nadruk op praktische en sociale vaardigheden wat verbetering kan brengen in de positie van de feminienen. De diskriminatie die zij op school ondervinden wordt in het arbeidsbestel daarna bevestigd. Daar wordt immers weer de

hoogste waarde toegekend aan het bezit van diploma's zodat ook hier weer de masculienen in het voordeel zijn. Inkomensniveau en carrièremogelijkheden hangen sterk af van mate van gediplomeerdheid en dat weer des te sterker naarmate de organisatie burokratischeris. Als feminiene typen al in zulke organisaties gaan werken komen ze daar veelal in een situatie waar de leiding berust bij masculiene typen: mensen die vaak nogal onpraktisch zijn, neigen tot overdreven grondig handelen en waar zij kunnen tot het opstellen van onnodig ingewikkelde reglementen. De feminien ingestelde mensen lijden hier ernstig onder en dr. Heslinga is ervan overtuigd dat zeer veel feminienen alleen op grond van hun persoonlijkheid en de maatschappelijke gevolgen daarvan neurotisch worden en in een psycho-therapeutische situatie terecht komen. En dat terwijl het hier juist de burokratische organisatie zelf is die in feite therapie-behoeftig is. Het beste geneesmiddel zou hier volgens Heslinga dan ook zijn voor te schrijven dat met name burokratische instellingen voor de helft uit vrouwen of feminiene personen zou moeten bestaan. De vrouwen die het op dit moment wel ver schoppen in de maatschappij zijn volgens de arbeidskundige meestal masculien ingesteld. Konsekwent door redenerend zou je kunnen zeggen dat bij de selektie van personeel een masculien/feminientest een belangrijke rol zou moeten gaan spelen. Heslinga is al bezig met het ontwerpen van zo'n FM-test. Het boekje ,,Werken is meer dan geld verdienen" wordt uitgegeven bij uitgeverij Kok in Kampen.

Dr. F. J.M. Heslinga

vu-Magazine 11 (1982) 12 december 1982

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen