VU Magazine 1982 - pagina 357

Mr. JaapHoeksmainboekovervluchtelingen:

,Mijn oproep is simpel: voer de wet uit!' Vluchten kan niet meer. Althans niet meer naar Nederland, tenzij het huidige vluchtelingenbeleid drastisch verandert. Die conclusie dringt zich op na lezing van,, Tussen vrees en vervolging". Het is een conclusie die het schaamrood naar de kaken zou moeten stuwen van iedere landgenoot die de geschiedenis kent. De faam gastvrij te zijn voor vreemdelingen, die ons land in vroeger eeuwen verwierf, is verbleekt en omgeslagen in het tegendeel, aldus (oud VU-student) mr. J. A. Hoeksma in het boekdatalseen inleiding in het vluchtelingenrechtwerd geschreven, maar méér is geworden dan dat alleen (uitgave Van Gorcum, prijs ƒ 37,50). Hoeksma kan het weten, als juridisch medewerker bij de Nederlandse vertegenwoordiging van de Hoge Commissaris der Verenigde Naties voor vluchtelingen.

Vanuit die kennis van zaken schreef hij zijn boek met de bedoeling om de vaak felle en emotionele, maar zelden feitelijk' onderbouwde discussies van de juiste historische en juridische achtergronden van het vluchtelingenvraagstuk te voorzien. Dit betekent overigens niet, dat de ellende van de huis en haard verdrevenen, waarmee Hoeksma dagelijks wordt geconfronteerd, zonder emoties aan hem voorbij gaat. Integendeel. Het boek is ,,met liefde geschreven door iemand die van heel nabij de materie intens heeft beleefd", zegt oud-minister Marga Klompé in het aanbevelend woord vooraf. En zijn betrokkenheid bij de zaak leidt tot een uiterst kritische stellingname tegenover de overheid, de rechterlijke macht en particuliere hulporganisaties, ten gunste van de vluchtelingen. Niet koel afstandelijk, wel feitelijk en terzake kundig is het kenmerk van Hoeksma's benadering, die een leesbaar boek opleverde voor méér dan juristen alleen. In vogelvlucht schetst hij de ontwikkeling van het asielrecht, van oudheid tot heden en geeft de religieuze oorsprong aan van dit recht, zoals dat aanvankelijk was gericht op bescherming van vreemde, maar ook van eigen onderdanen. In de middeleeuwen is het vooral een kerkelijk recht, terwijl uiteindelijk het accent verschuift naar het recht van staten om naar eigen believen vreemdelingen al dan niet asiel te verlenen. Na de tweede we-

VU-Magazine 11 (1982) 10 oktober

reldoorlog wordt het recht op asiel niet in wereldwijde verdragen betreffende handhaving van de mensenrechten vastgelegd. Niettemin ontwikkelt zich in de volkenrechtelijke praktijk een fundamenteel recht van vluchtelingen op bescherming tegen uitlevering en daardoor tot een indirect recht op asielverlening op het grondgebied van

Vluchtelingen gaven nieuwe impulsen

een vreemde natie. Achter die laatste ontwikkeling is die werkzame kracht merkbaar van het Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen. Nochtans is het asielrecht als recht van vluchtelingen nog steeds geen beginsel dat door de internationale gemeenschap van staten aanvaard en erkend wordt. Te vaak wordt bovendien nog inbreuk gemaakt op het beginsel van niet-uitwijzing. Van dit beginsel een dwingend internationaal rechtte maken, is wat Hoeksma uiteindelijk voor ogen staat. De bijna spreekwoordelijke gastvrijheid van ons land in verleden tijden was ook toen al heel bijzonder. Hetvergt betrekkelijk weinig inspan323

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen