VU Magazine 1982 - pagina 413

publieke geweten, alvorens de bewapening weer Een eeuw geleden zwierf er wordt opgevoerc Dat Geneve deze rol is toegedacht is een gevolg van een pauper van middelbare het feit dat Henri Dunant daar in 1828 werd geboren en later vanuit die stad begon met „de eerste praktileeftijd door Europa, die wan- sche manifestatie'van het volkerenrecht", het Rode hopig z'n best deed niet van Kruis en de eerste Conventie van Geneve (1864) Maar hoezeer Geneve al in de vorige eeuw de stac honger en ziekte om te kowerd van de schone schijn, blijkt uit de wijze waarop hij door deze stad is verguisd, niet het minst een eeuw men. Vaak te voet trok de geleden door de leden van het Internationaal Comité van het Rode Kruis schichtige zwerver van land tot land, slapend in parken en Kosmopoliet stations. Hij werd gekweld Wie zich in het leven van Henri Dunant verdiept, komt niet de goedaardige kerstman tegen aan wie zijn op door exceem en een levergrote schaal verspreide beeltenis doet denken. Wankwaal. In een in 1978 versche- neer hij slechts een a-politieke filantroop was geweest, zou hij waarschijnlijk nooit in de goot zijn nen boek schetste de Belg geraakt. Dunant bemoeide zich echter met meer. Met de strijd tegen slavernij, tegen kolonialisme, tegen de Carl Vandekerckhove zijn doodstraf, tegen militairisme en ook steunde hij het streven om door anti-semitisme vervolgde Joden In toestand. Palestina een voor hen veilige plek op aarde te bie,,Als de kou zijn rug bekruipt legt hij kranten om zijn middelen omzijn schouders. Ook zijn waterzuigende schoenen sluit hij af met papier. Als het regent trekt de inkt waarmee hij zo nu en dan zijn jasje wat „opknapt" zwarte strepen over zijn handen. Hij lijdt onder de vervuiling van zijn lichaam en de vodderige toestand van zijn linnengoed dat het bij de minste beweging begeeft. Wat hem echter het meest pijn doet is de achterdocht die hij ontmoet, waar hij zich ook wendt. Als bijzijn oude kennissen opzoekt gluren zij tersluiks naar zijn versleten kleren en zijn door vermoeienis en ontbering getekend gelaat. Achter een hoffelijke glimlach verbergen zij hun afkeer voor zijn armoede. Maar als de man uit Geneve een volgend keer langskomt is het „meneer is niet thuis." De zwerver om wie het hier gaat, is de grondlegger van een dan al wereldvermaarde organisatie, Henri Dunant, stichter van het Rode Kruis. Zijn levensverhaal is een schril portret van de normen en waarden van de Europese beschaving, althans van de klasse die daarin de toon aangeeft. Het stelt ook op vlijmscherpe wijze een problematiek aan de orde, die actueler is dan ooit, het oorlogsvraagstuk. Want het ging er Henri Dunant uiteindelijk niet om de oorlog te humaniseren (en al helemaal niet om het verschijnsel daarmee acceptabeler te maken), maar om de oorlog zélf de wereld uit te helpen. In 1898 schrijft de in vele opzichten visionaire Dunant met het oog op de eerste Vredesconferentie, die het jaar daarop in Den Haag zal beginnen: „Indien de huidige bewapeningswedloop lang aanhoudt, zal „de strijd voor het leven " zo verschrikkelijk worden dat men niets anders meer zal kunnen doen dan zich voor te bereiden op de eindramp. " Waarom wordt toch altijd Geneve gekozen als ontmoetingsplaats om te praten over ontwapening? De af- en aanreizende delegatieleden zullen het zich nauwelijks meer bewust zijn. Het is nu eenmaal de gewoonte om dat in deze Zwitserse stad te doen. En daarom wordt ook thans weer naar „Geneve" gekeken in afwachting van de gebruikelijke mislukkingsboodschap (ontwapend is er nog nooit), die de vrijbrief verstrekt voor een nieuwe bewapeningsronde. Het is een soort rituele plaats geworden, die kennelijk bezocht dient te worden ter geruststelling van het vu-Magazine 11(1982) 11 november 1982

den. De rode draad door het leven van Dunant is die van een internationalist, een kosmopoliet. Zo noemt hij zich later ook. En daarmee was hij een absolute tegenhanger van een latere Europeaan, Adolf Hitler die de dood had gezworen aan alle kosmopolitisme, In het licht van wat de grondlegger dreef, is een dieptepunt in de geschiedenis van zijn organisatie dan ook de verklaring van het Duitse Rode Kruis een halve eeuw geleden, dat zij zich achter de pas aan de macht gekomen Hitler opstelde.

Dunant, op z'n tachtigste jaar gefotografeerd door prinses MarieThérèse de Bavière

375

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen