VU Magazine 1982 - pagina 252

Frank R. Boddendijk

Indekou Onlangs woonde ik aan een Deense universiteit een congres bij over „burgerlijke vrijheden in hoog-geïndustrialiseerde samenlevingen". Ironisch genoeg bleek onze vergaderzaal de toiletafdeling van de juridische faculteit te zijn; zelf dacht ik dat mensenrechten alleen in andere werelddelen doorgetrokken werden. We hebben toch maar een andere ruimte gezocht en ons eerste onderwerp van gesprek was de temperatuur. Het merendeel van mijn collega's was afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk alwaar in openbare gebouwen de termostaat al jaren niet hoger dan 18 ° Celsius gezet mag worden. Ondanks alle, veel ernstiger problemen toch een vervelende zaak die ik enigszins kon inschatten omdat ik vorig jaar gedurende een week voornamelijk in mijn jas geleefd heb tijdens een verblijf aan een Engelse universiteit. Dankzij de Deense warmte was het ijs spoedig gebroken en verwonderden wij ons over het feit dat aan dit congres, dat open stond voor vakgenoten uit heel Europa, geen enkele Duitseren evenmin een zuidelijke Europeaan deelnam. Was het bij hen dan allemaal zo goed geregeld? Wanneer er over burgerlijke vrijheden gesproken wordt, betekent dit in de regel dat in bepaalde landen dergelijke vrijheden ontbreken dan wel aan bepaalde groepen ontzegd zijn; zo ook tijdens dit congres. Een Noord-Ier behandelde de positie van niet-blanken in Zuid-Afrika, een Engelsman had zich op het gebrek aan vrijheden

230

voor homosexuelen in Noord-lerland gestort, een in Engeland woonachtige Amerikaan nam het op voor de homosexuelen in zijn thuisland; een man behandelde de achterstelling van vrouwen bij mannen, terwijl een werkende de burgerlijke vrijheden van werklozen tot onderwerp had gekozen. Allemaal groepen mensen die in hun samenleving in de kou staan als het op burgerlijke vrijheden aankomt. In de loop van de congresweek moesten we concluderen dat in de westerse wereld vrouwen en homosexuelen er bekaaid afkwamen wat burgerlijke vrijheden betrof. De recente discussie in Nederland over het voorontwerp van een antidiscriminatiewet illustreert dat ons land geen uitzondering op deze conclusie vormt, ondanks de hoge dunk die sommige buitenlanders nog steeds van ons land en haar inwoners hebben. Zo geloofde een Deense collega dat vele Nederlanders in de oorlog uit solidariteit met hun joodse medeburgers een jodenster droegen; een mij onbekende zaak. Wel kende ik een soortgelijk verhaal met in de hoofdrol de Deense koning; een verhaal dat weer niet geheel beaamd kon worden door mijn Deense collega. Dat niet elke Deen kapot was van ons landje bleek overigens gedurende onze vrije middag. Volgens een reisgids moest de Himmelbjerget de toeristische toppervan de buurt zijn. Hoewel nog geen 200 meter hoog, en daardoor zijn naam nauwelijks eer aandoend, torende deze He-

melberg toch ver uit boven de omgeving. Om het effect te versterken hadden ze op de top van de berg nog een toren gebouwd, waarvan men inderdaad in de kou genieten kon van een wijds uitzicht. In het belendende souvenirwinkeltje werden onder meer spreuken verkocht; tussen al het Scandinavisch zag ik in één oogopslag het enige bordje met Nederlands opschrift: ,,wanneer ik zin heb om te werken, ga ik in een hoek zitten en wacht tot deze aanval voorbij is". Bij terugkomst in Nederland bleek dat in de situatie van de burgerlijke vrijheden in het algemeen nauwelijks iets gewijzigd was, zij het dat dit niet voor alle onderdelen van de VU gesteld kon worden. De met dure olie gestookte CV in ons pand in Amsterdam-Zuid haperde reeds regelmatig; wat voor de bewoners van de hoogste verdieping in de afgelopen winter reeds merkbaar was geweest. De ketel was intussen zo slecht dat het hete water niet hoger dan de 1 ste verdieping gepompt kon worden en enige dagen later was het helemaal afgelopen met de ketel ondanks een noodbehandeling met een vloeibaar metaal om de gaten te dichten. En nu zitten we dus in de kou, en voorlopig zal dat wel zo blijven. Want voordat in een grote organisatie een dergelijk probleem opgelost kan worden, stroomt er heel wat water naar de zee. De kou vormt voor ons natuurlijk een belangwekkend onderwerp van gesprek; vooral voor degenen die een kamer aan de noordkant van

het gebouw hebben, zoals ik. Electrische kacheltjes bieden nauwelijks soelaas; wanneerertweeopéén electriciteitsgroep geschakeld worden slaan de stoppen door. Wat ook betekent dat óf de secretaresse óf de koffiejuffrouw in de kou zou moeten zitten. Vanwege de lage organisatiegraad lijkt een vakbondsactie niet haalbaar, al zijn de arbeidsomstandigheden sinds de intrede van de kou beneden peil. Als enig antwoord óp onze verwarmingsproblemen is vanuit de Boelelaan gemeld dat de koffiejuffrouw overgeplaatst zou worden; dan kon de electrische kachel pp de kamer van de secretaresse tenminste branden. Achtergrond van deze maatregel is echter niet een diep medelijden met onze secretaresse maarfinancieel gewin; door deze overplaatsing hoeft men geen dure uitzendkracht in te huren. Al met al zitten wij nu niet alleen in de kou, we kunnen zelfs geen koffie meer halen om ons aan te warmen. En opzo'n moment realiseer je je dat het moeite kost om je nog te interesseren in de zaak van de mensenrechten en burgerlijke vrijheden van groepen mensen hier en elders. Kun je nagaan wat voor interesse voor het wereldgebeuren je nog op kunt brengen wanneer je naast kou ook nog honger zou moeten leiden; en van solidariteit van anderen zal dan weinig te merken zijn. Want staat vandaag de dag niet reeds tweederde van de mensheid buiten voorde deur en groeit dit aantal niet gestaag? Straks wordt het nog stil binnen.

vu-Magazine 11 (1982) 6 (juni)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen