VU Magazine 1982 - pagina 426

Onder Leidse theologen:

Godgeleerdheid of godsdienstwetenschap? ,, De stichting van de VU staat in verband met de wijziging van de Hogeronderwijswet(in 1876), die de sticliting van bijzondere universiteiten mogeiijk maakte en tevens de ttieologisctie faculteiten der rijksuniversiteiten feitelijk omzette in faculteiten voor godsdienstwetenschap. " Bij deze uitspraak van Smitskamp, die door velen wordt onderschreven, heeft prof. dr. G. E. Meuleman, VU-hoogleraar aan de theologische faculteit, zijn bedenkingen. Bij het laatste deel van de zin zette hij vraagtekens, in de rede die hij hield ter gelegenheid van de 102e stichtingsdag van de VU, op 20 oktober. Onderwerp was ,,De Godgeleerdheid volgens de wet op het Hoger Onderwijs van 1876.' Vóór en tegenstanders van die wet meenden, dat de wetgever in 1876 de theologische faculteiten bedoelde om te smeden tot godsdienstwetenschappelijke. Ook volgens Abraham Kuyper had men de theologie ontzield door ,,de oude historische theologische faculteit O radicaal te slopen"; reden genoeg voor Kuyper een eigen universiteit te stichten Voor prof. Meuleman is het echter maar de vraag, wat de betrokkenen, met name in Leiden, onder ,,godsdienstwetenschap" verstonden: een ,,godloze" verzameling wetenschappen die de godsdienst van buitenaf, dat wil zeggen niet gelovig gebonden, bestudeert, dan wel de wetenschap, die eigenlijk op zoek is naar het waarheidsgehalte in en de ideale vorm van godsdienst. Die laatste variant, meent Meuleman in weerwil van andere uitleggingen, heeft ook de Leidse ,,modernen" van weleer voor de geest gezweefd, ondanks hun voorkeur voor het ,,vrije onderzoek". (De rede van prof. Meuleman verschijnt binnenkort indrukbijdeVU-boekhandel.) Al met al blijkt theologie aan rijksuni-^ versiteiten een verwarrend en omstreden verschijnsel. Om het fijne van de theologie als openbare wetenschap te ontdekken, verkeerde VU-Magazine enige tijd onder Leidse theologen. Het naadjevandekous... ,,/Wen vergeve het den schrijver, zoo hij zich voor één eenig oogenblik onder de bekoring stelt der herinnering, als het gaan ter bedevaart naar het statig Rapenburg van een vroeger Leiden." Het zijn deze woorden, neergeschreven door Knappert in zijn ,,Ge-

388

schiedenis der Nederlandsche Hervormde Kerk in de 18e en 19e eeuw". die VU-magazine door het hoofd spelen op weg van het splinternieuwe onderkomen der Leidse theologen aan de Witte Singel naar het oude Academiegebouw. In de sfeer van rust en wijsheid, die men daar nog opsnuift, vindt deze lome, nazomerse middag een plechtige gebeurtenis plaats Een half uur voor de ceremonie een aanvang neemt is de zaal mudvol. Een kwartier later wordt zelfs slag geleverd

Prof. dr. G. H. ter Schegget: „Duplex ordo dient voort te bestaan..." (foto Klaas Koppe)

om nog binnen te komen. De aeur van het Groot Auditorium, het heilige der heiligen van de Leidse universiteit, kreunt in de scharnieren, onder oe druk van enkelen die — om zich toegang te verschaffen — het handgemeen niet schuwer Maar onverbiddelijk gaat de deur op slot. Men kan zich hier geen ordeverstoring permitteren. Zeker niet op het moment dat prof. dr. G, H. ter Schegget er, met het uitspreken van een inaugurele rede, het ambt aanvaardt van ,,hoogleraar vanwege de Nederlandse hervormde kerk Met een veelbetekenende kniK naar oe vervaarlijk bollende deur en een schalkse blik in de richting van de VUmagazine-verslaggever merkt een der aanwezigen op, dat gereformeerden met een dergelijke barrière wel raad weten; ,,0/e verschaffen zich desnoods toegang door een paneel uit de deur te zagen. Drie maanden tevoren had in deze zelfde zaal ook al een kerketijk hoogleraar zijn ambtsaanvaarding met een rede bekrachtigd: prof. dr. A. van de Beek, opvolger van prof. dr. H. Berkhof. Die oratie veroorzaakte weliswaar geen oploop, maar deed anderszins wel stof opwaaien. Van de Beek gaf in die rede als zijn mening prijs, dat wetenschappelijk onderzoek aan theologische faculteiten dient te worden voorbehouden aan belijdende gelovigen. En dat is een opvatting die voor menigeen, die zich docerend of studerend binnen de Leidse ,,staatsfaculteit" beweegt neerkomt op vloeken in de kerk Misschien was daarom de belangstel-

vu-Magazine 11 (1982) 11 november 1982

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen