VU Magazine 1982 - pagina 195

'n kabinetscrisis) als In de ontwapeningsnota van de heer Kooijman (de vroegere VU-hoogleraar Volkenrecht toen Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, red. Vuma) 'n passage zou voorkomen, die zou inhouden dat onderzoek naar geweldloze conflictoplossing de aandacht verdiende. Met 4 tegen 3 stemmen heeft de PPR-fractie in de Tweede Kamer toen besloten het Kabinet niet te laten struikelen. Dat was 'n dubbeltje op z'n kant. Die zin is opgenomen. En toen zat de Regering met 't probleem: wat moeten we nou? Wel, er belde 'n bepaalde collega van me op en die zei: och, sociale verdediging... ik zie er niet zoveel in. Romantiek. Maarweetje wat? Benoem een commissie. Dat is altijd goed. Zo is de commissie ontstaan. Die commissie heeft een heel moeizaam leven gehad. Die bestond uit zes hoge ambtenaren van Ministeries (plus 'n stuk of vijf wetenschappers). En toen we aan 't werk gingen, bleek al gauw dat we er eigenlijk niets vanaf wisten. Zo durf ik het wel te zeggen. We waren eigenlijk niet in staat 'n onderzoeksprogram op te stellen. We waren wel in staat 'n heleboel aardige zinnen te formuleren maar dat waren van die vrijblijvende dingen. We zeiden b.v. we moeten het geweldloze conflict-potentieel van de Nederlandse samenleving gaan inventariseren. Dat was het uitgangspunt zelfs. Dat klinkt heel aardig, maar wat versta je daar in hemelsnaam onder? Hoe moetje da t in vullen ?'' Om 'n lang verhaal kort te maken, de commissieNiezing pleegde vooronderzoekjes (waar verschei-

dene buitenlanders bij betrokken waren) en dat leidde uiteindelijk tot het rapport dat nu op tafel ligt en waarin voorde prijs van 3y2 miljoen gulden een aantal onderzoeken wordt aanbevolen. Prof. Niezing: „Dat is een koopje. Werkelijk een koopje. Dat heb ik ook tegen minister Van Kemenade gezegd". Nederland is het eerste land waarin een regeringscommissie 'n onderzoek naar deze vorm van defensie aanbeveelt. Uniek voor 'n Defensierapport is ook dat het een eenstemmig advies is. Ook de leden van Buitenlandse Zaken en Defensie waren ervoor. Het mag worden uitgelegd als een aanwijzing dat o.a. ook in militaire kringen genuanceerder wordt gedacht over alternatieve vormen van verdediging dan het geval was in de dagen van de verworpen motieVan der Spek. En voor 'n defensie-uitgave is 3V2 miljoen vooronderzoek inderdaad niets.

Verzet WO II Een van de voorgestelde onderzoeken zal gaan over hetNederlands Verzet in de Tweede Wereldoorlog. Daarover is wel veel geschreven, maar echt bestudeerd als defensieverschijnsel (hoe blijf je weerbaar in een bezettingssituatie?) is het Nederlands verzet nooit. Curieus is dat dit (tweede) onderzoeksproject gebaseerd is op een voorstudie die gemaakt is door een Duitse adviseur van de commissie-Niezing, dr. Gemot Jochheim (Vrije Universiteit Berlijn): ,,Der hollandische Widerstand im Zweiten Weltkrieg im Lichte des Denkens über Soziale Verteidigung".

Hen onderzoeken sooiale verdediging verdedigingssysteem de t>evolktng zelf direct beHet rapport „Het onderzoek naar geweldloze conflictoplostrokken", aldus de Begeleidingsgroep. Bij een opiniesing en speciale verdediging. Deel II", geeft een uitwerking peiling in 1974 bleek 38 procent van de Nederlandse van de onderzoekprojecten: bevolking meer vertrouwen te hebben in geweldloze 1. tegen welke soorten conflicten een geweldloos verdedan in gewapende verdediging (60 procent had dat digingssysteem effectief kan zijn (bij voort>eeld oorloniet), in hoeverre ze daaraan ook voorzichzelf consegen tussen staten, staatsgrepen die door het buitenland quenties verbinden en, in het algemeen, hoe en door zijn uitgelokt, nucleaire en conventionele oorlogsdreiwie sociale verdediging als idee wordt verbreid, zou in ging); dit project worden onderzocht; 2. het Nederlands verzet in de Tweede Wereloorlog. Dat is 6. instructies aan ambtenaren voor geval van bezetting: nog nooit vanuit het gezichtspunt van geweldloze actot dusverre luiden die: „doorwerken zonder collaboraties onderzocht, terwijl dat er—met bij voorbeeld de tie" maar om geweldloze sociale verdediging effectief bewust geweldloze verzetstrijders van „De Vonk" — wel te maken zou daaraan het een en ander kunnen worden degelijk in meespeelde; toegevoegd; 3. de aard van hedendaagse bezettingen en de implicaties 7. In het algemeen zou een verdergaande decentralisatie voor sociale verdediging (wanneer een agressor zijn van bestuur de organisatie van sociale verdediging troepen hier legert en controle over het tiestuur uitoefent); minder kwetsbaar maken, maar voor bij voorbeeld 4. repressietechnologieën en geweldloze technologieën coördinatie en stimulering van massale acties is toch hiertegen. De geweldloze verdedigingsstrategieën die een centrale leiding nodig. Dit dilemma van centralisawei werkten in het India van Gandhi, werken mogelijk tie versus decentralisatie moet nader worden onderniet langer in „1984", aldus het rapport. Moderne „mezocht; thoden om individuen of groepen in bedwang te houS.onderzoek van de sociologische literatuur over sociale den, te isoleren of te verspreiden bij het beheersen van verdediging. Die heeft soms een wat „propagandisrellen, het gebruik van arrestatie-eenheden en wigvortisch" en daardoor een minder betrouwbaar en coherent mige formaties om menigten uit eikaar te doen vallen karakter. Bovendien zitten er nogal wat gaten in de zodat bepaalde individuen kunnen worden gearrestheorie; teerd; bewakingstechnieken, verkenningstechnieken, ondervragingstechnieken, technieken om inlichtingen 9. psychologische processen die werkzaam zijn bij conte krijgen en propagandatechnieken zullen ook worden frontaties van gewapende en ongewapende groepen: geanalyseerd". Ook de koppeling van persoonsgegede bereidheid op de vijand te schieten bleek in de vens die de moderne techniek mogelijk maakt, zal Tweede Wereldoorlog al niet bij alle soldaten even worden t>ekeken. Daartoe zouden ook de minstens 250 groot, misschien is die bereidheid nog geringer wanmin of meer volledige persoonsregistraties in Nederneer hun vijand niet gewapend is land moeten worden geïnventariseerd. 10. de rol van het Komitee voor Sociale Zelfverdediging en van de Poolse vakliondsorganisatie Solidariteit vormen 5. verspreiding en ontvangst van het idee van sociale een actueel aanknopingspunt voor onderzoek van geverdediging in Nederland. „Terwijl militaire verdediweldloze acties in de praktijk. ging gewoonlijk een zaak is van l>eroepsmilitairen en dienstplichtigen, is bij de uitvoering van een sociaal

vu-Magazine 11(1982) 5 (mei)

177

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen