VU Magazine 1982 - pagina 197

: : : : : :

"

: : : : :

· : : : :

politiek iets te openhartige bui zich in 1922 in de Tweede Kamer had laýen ontvallen: vergeet het maar dat we ons grondgebled gedurende lange tijd tegen vreemd geweld kunnen verdedigen. 't Was eigenlijk zonde van het geld, vond deze nuchtere Hollander. De uitlating van de voormalige minister ýan OOýIýg veroorzaakte toen in het parlement de nodiqe deininq. P. J. Oud (in de meidagen van '40 buýgemeester vaý het gebombardeerde Rotterdam eý In 19ý2 kamerltd voor de voor eenzijdige ontwapenl,ng pleltenoa vrijzinnig-democraten; voorloper van 0 66) besteedt ruime aandacht aan dit incident in .Het Jongste Verleden".

"Het argument: wij kunnen ons grondgebied nlet langen tljd verdedlgen" is Troelstra ult het hart gegrepen". Het Is precles het motie' d;;or zijn partl) (de SOAP) mede aangevoerd In haar resolutle voor

natlonale ontwapening" , De rooms-katholieke leider Nolens reageerde verbaýsd op de spontane uitlating van de anti-revolutio: " narre voorman, maar de vrijzinnig-democraat Mar: chant (voor eenzijdige ontwapening) was niet zo : verwonderd. Colijn was te veel man van zaken om : geen rekening te houden met de realiteit. geschrokken van het eHect van zijn : Colijn zelý ieýat : oýenhartlýheld, krabbelde in tweede instantie terug. zou nret goed begrepen zijn. Oud gelooft daar : H.'J " nrets van en legt daarom zijn lezers de letterlijke tekst : voor van wat Colijn zei: "Ik moet wei zeggen dat In : deze 'Inanciile omatandlgheden wi) er toe zullen : moeten komen, dat de gedachte dat ona natlonaal : grondgebled gedurende lange tljd te verdedlgen zou : ziJn tegen vreemd geweld, ult ona de'enalesyateem : zal moeten worden weggenomen en dat wlJ nlet meer : :

: : :

"

: " : : :

· : : : : : " : : " : : : : : : : " : :

zullen kunnen doen dan een apparaat behouden, nodlg om onze Internatlonale verpllchtlngen als lid van de Internatlonale volkerengemeenschap te kunnen nakomen". En in ýeede instantie rept hij o.a. over een aanval op de vestinq Holland met haar grote steden vanuit de lucht. Het zou onmogelijk zijn om dat gevaar te keren. "Als men dat zo tioen wil, dat het iets betekent absorbeert dat het gehe/e bedrag van de Nederlandý

Hoe zou het verloop van de meidagen van '40 zijn gewýest als Nederland een aanzienlijk sterkere detensie had gehad? Koninkrijkgeschiedschrijver L. de Jong slaakt menig bitter verwijt jegens vooroorlogse Nederlandse politici die verantwoordelijk zouden zijn ýoor Nederlands militaire zwakte, maar in bespiegeItngeý hoe het verloop van de strijd bij 'n sterker leger zou zqn geweest, begeeft hij zich wijselijk niet Minder rampzalig voor ons land? Oferger? "De strljd die men In de meidagen van '40 te voeren kreeg, is In de jaren '20 en '30 verloren", schrijft De Jong, daarmee suggererend dat een ander defensiebeleid een overwinning had kunnen opleveren Wie gelooft dat echt? De Jong wekt wei de indruk zelf te menen dat Nederland met een sterker leger een bezetting had kunnen voorkomen. Oat bleek o.a. uit een dramatisch pleidooi dat hij op 12 juni 1970 hield op een lustrumcongres van de Vereniging van ex-politieke gevangenen voor verhoging van het Nederlandse defensiebudget De gevechtswaarde van het Nederlandse leger was de laatste tien jaar sterk achteruitgegaan, zo luidde hij twaalf jaar geleden de alarmklok. Het bleek dat hij met de toen verschenen drie delen van .Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog'· nret slechts beoogd had op te schrijven wat er was gebeurd, maar het Nederlandse volk ook een "Ies" had willen verstrekken. Hij gewaagde van een "dlepe verontrustlng" die de verschijning van de toen verschenen drie delen van zijn geschiedwerk hadden gewekt" bij diegenen aan wie de lelding van ons defensie-apparaat toevertrouwd is." "Ik zal in de delen, die nog zullen volgen en die ik thans bezlg ben voor te bereiden ( .." ) in de herinnering roepen ( "." ) welk immens onheil ult die milltaire nederlaag voortvloelde, zowel hler te lande als over zee", zo sprak hi; in zijn rede die uitliep op 'n pleidooi tot verhoging van het Nederlandse defensiebudget.

: .

inval van tien dagen tot drie maanden. Nadat de binnenstad van Rotterdam was plat gebombardeerd en de andere steden in de Randstad Holland hetzelfde lot dreigden te ondergaan (Utrecht als

eerste) besloot generaal Winkelman in de meidagen van' 40 na vier dagen strijd tot capitulatie. Een getergde Coli;n (hem was op de ochtend van de vierde dag strijd door generaal Winkelman persoonlijk verboden een al aangekondigde radiotoespraak te houden), commentarieerde in zijn krant De Standaard (15 mei

'40): "De vrees voor verwoesting van onze groote steden : heeft klaarblijkelijk heel zwaar ge·wogen. Als die in de ,,: vorigen wereldoorlog bij de Franschen oak zo groot was geweest. dan had die oorlog geen vier jaar : :

:

...

se oorlogsbegroting" Colijn begreep niet waarom zijn woorden zoveel indruk hadden gemaakt. Inderdaad zei hij eigenlijk niet vee I meer dan wat elke Nederlander in zijn hart ook wei wist: militair en geogra.isch is Nederland uitermate kwetsbaar. Een aanvallende grootmacht is op den duur met militaire middelen niet buiten het Nederlandse territorium te houden. Begin 1940 varieerden de schattingen van hoge militairen hoe lang men het zou kunnen volhouden tegen een Duitse

:

"

AIs

geduurd".

Maar hi; wilde zijn eindoordeel opschorten.

Delning De rede

veroorzaakte

de

nodige deining.

De

polemo-

logen Hylke Tromp en Herman de Lange schreven over "de ontmaskerlng van dr. L. de Jong als dlscipel van Defensle" over "demagogle" en "volksverlakkerlJ" " Premier De Jong vond de vergelijking tussen de

179

: : : : :

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen