VU Magazine 1982 - pagina 319

andering spreken. Neem bijvoorbeeld de zogenaamde thuislandenpolitiek, de politiek van retribalisatie. Deze indeling van zwarten in zogenaamde raciale groepen is volledig kunstmatig. Omdat zwarten van verschillende groeperingen vaak met elkaar trouwen, zijn de meeste zwarte families afkomstig uit drie of vier van zulke zogenaamde tribale groeperingen. Retribalisatie dient slechts als middel om de onderdrukking te kunnen voortzetten." „Gebande" literatuur In Zuid-Afrika zijn alle werken van Miriam TIali ,,geband", het nummer van het blad Staffrider waarin haar korte verhaal ,,Soweto Hijack" verscheen, inbegrepen. Miriam TIali praat over de invloed die haar werk toch zou kunnen hebben: ,,Hoewel het publiek waar ik eigenlijk voor schrijf mijn werk niet kan lezen, ben ik vreemd genoeg niet ontmoedigd. Ik wil schrijven en ik zal daarmee doorgaan, tenzij er iets ingrijpends gebeurt. In juli of augustus van dit jaar zal een bundel korte verhalen verschijnen onder de titel ,,Mihloti", een Shangaan woord voor ,,tranen". Maar het publiek in Europa kan mijn werk wel lezen, en ik hoop dat dat ook gebeurt. Misschien zullen ze dan beginnen te begrijpen wat onze strijd werkelijk betekent. En misschien zullen ze begrijpen dat ze moeten ophouden te investeren in een systeem dat slavernij en uitbuiting voortzet, een systeem waarvan de basis niet juist is. Als alle mensen in Zuid-Afrika kunnen delen in de welvaart en gelijke rechten zullen hebben, dan zullen op de lange termijn de voordelen voor Zuid-Afrika zelf en voor de landen die afhankelijk zijn van Zuid-Afrika's ekonomische ontwikkeling, enorm zijn. Als de mensen in Europa willen weten wat apartheid betekent voor zwarten, laat ze dan luisteren naar onze meningen, onze muziek, laat ze kennis nemen van onze manier van uitdrukken, laat ze onze romans lezen, onze toneelstukken, onze poëzie. In dit verband zou ik graag mijn kollega-schrijvers Sipho Sepamia, Mtutuzeli Matshoba en Mothobi Mutloatse met name willen noemen." Oe onwetendheid van de blani^en ,,Blanke Zuidafrikaanse schrijvers vertegenwoordigen blanke gezichtspunten. Het zou een belediging zijn als ik me zou voordoen als woordvoerder voor de blanken, en hetzelfde geldt andersom. Ik kan wel een zeker respekt opbrengen voor mensen als

vu-Magazine 11 (1982)9septemDer

Gordimer en Brink in hun hoedanigheid als schrijver, maar onze jongere generatie stelt zich over het algemeen radikaler op en veroordeelt hen. Het is een feit dat de blanke Zuid-afrikanen ons niet kennen. Ze wonen niet bij ons, ze kunnen helemaal niet weten wat onze gevoelens zijn. Om te beginnen weten ze al helemaal niets van ons verleden. Zuid-Afrika gaat er prat op dat het de tradities van zijn inwoners in ere houdt, maar als je bijvoorbeeld de positie van de zwarte vrouwen bekijkt, kun je konstateren dat pas met het begin van de kolonisatie zwarte vrouwen in hun huidige situatie van onderworpenheid gedrukt zijn. Om apart heid te kunnen handhaven, is het van groot belang voor de onderdrukkers dat de zwarte vrouw blijft waar ze nu is. Maar in onze eigen samenlevingen hadden de vrouwen inspraak en beslissingsbevoegdheid in bepaalde sektoren van het sociale leven. Hetzijn kolonialisme en apartheid met hun ekonomische uitbuiting, die deze positie ondermijnd hebben. Personen die ons niet kennen, kunnen slechts hun fantasie gebruiken om ons te beschrijven. Hoe kan een blanke schrijver het idioom kennen van een dialoog tussen een man en zijn vrouw 's avonds in hun huis in Soweto? Een blank persoon kan eenvoudigweg niet dezelfde ervaringen hebben en weten wat er 's avonds of zelfs overdag in Soweto gebeurt Een blanke kan in Zuid-Afrika niet zo maar gearresteerd worden en dan blootgesteld worden aan eenzelfde behandeling als ik bijvoorbeeld, omdat de wetten anders zijn voor zwarten dan voor blanken. Het huis van een blanke kan niet zonder gegronde reden op elk uur van de dag of nacht door de politie doorzocht worden. Een blanke hoeft niet zijn hele leven lang dag en nacht een pas te dragen, ik bedoel, weten ze wat het betekent je nooit vrij te kunnen bewegen? Kinderen thuis te hebben en niet in staat te zijn hen een goede opleiding te bieden? Ik heb thuis een dochter van negentien jaar, maar ik heb de middelen niet haar een fatsoenlijke opleiding te bieden en zelfs als ik haar dat wel kon bieden, zou de minister haar niet toestaan de dichtstbijzijnde universiteit te bezoeken. Het systeem heeft zwarten nodig als ongeschoolde of laaggeschoolde arbeiders en daarom biedt men simpelweg geen adekwate opleidingsmogelijkheden voor zwarten. Mijn dochter bevindt zich in precies dezelfde positie als ik me bevond bijna dertig jaar geleden. Weten zij wat dat betekent? Ik bedoel, in 1976 realiseerden de kin-

deren van Soweto zich hoe slecht voorbereid ze waren voor hun toekomst. Ze rebelleerden en protesteerden tegen het gebrek aan kwaliteit van hun onderwijs. En Zuid-Afrika is geen arm land, dat zich niet kan veroorloven een goed onderwijssysteem op te bouwen, nee, het systeem werd opzettelijk zó ontworpen om de mensen te kunnen onderdrukken Reizen de blanken in onze volgestouwde treinen? Gaan de blanken s morgens naar bed met een lege maag'' Wanneer mijn man 's morgens de deur uitgaat, weet ik nooit zeker of hij 's avonds wel terugkomt. Ze kunnen hem arresteren vanwege z o n domme pas. Hij kan dan maandenlang wegblijven, of zelfs in de gevangenis sterven. Zo leven wij onder apartheid. Dat is het leven dat ik in mijn romans beschrijf De ideologie van apartheid ,,ln mijn werk probeer ik aan te tonen dat de apartheidsideologie slechts op uiterlijkheden berust. In ,,Muriel at Metropolitan" komt een scène voor waarin twee blanke vrouwen het over harttransplantatie hebben. Eén van hen houdt vol dat als apartheid juist is. dat dan een zogenaamd blank persoon nooit een hart of welk ander orgaan dan ook van een zogenaamd zwart persoon zou moeten aksepteren. En binnen haar eigen redenering heeft die vrouw gelijk. In Zuid-Afrika is transplantatie van organen namelijk geaksepteerd zonder indeling in zogenaamde raciale groepen. Hieruit blijkt weer eens dat apartheid slechts op huidskleur berust. Het zit allemaal aan de oppervlakte, want diep van binnen zijn we allemaal mensen En dat is wat moeders hun kinderen zouden moeten bijbrengen en wat kinderen op school zouden moeten leren We zijn mensen en we vechten tot onze mensenrechten gerespekteerd worden. Geen enkel systeem zou gefundeerd moeten zijn op ontkenning van deze rechten voor wie dan ook

Literatuurlijst Miriam TIali. Muriel at Metropolitan, Longman 1978 vertaald onder de titel Muriel. te verschijnen bij Corrie Zelen Amandla,Ravan Press. 198G Mitiloti, te verschijnen bi| Ravan Press „Soweto Hijack", verschenen in Staffridei vertaald en verschenen in BZZLLETIN 65.1979 Sipho Sepamia, The Soweto I Love, 1977 (poëzie) Enkele gedichten zijn vertaald en opgenomen ir de bundel ,,Stem van alarm stem van vuut Hef Wereldvenster. 198' The Root is One. Rex Collings. 1979 Mtutuzeli Matshoba. Call Me Not a Man. Ravan Press. 1979 (korte verhalen

289

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen