VU Magazine 1982 - pagina 327

beginnen in te zien dat een overwinning voor Duitsland er niet meer inzit. De hulp van Duitse duiven wordt ingeroepen om een vrede a la Wilson te bewerkstelligen. Erzberger wordt 3 oktober 1918 staatssecretaris. De generaals laten hem (een burger) er voor opdraaien om over een wapenstilstand te gaan praten in de spoorwegwagon in het bos van Compiegne. De manier waarop hij ontvangen wordt door de Franse generaal Foch voorspelt weinig goeds. Als Erzberger een nota van president Wilson begint voor te lezen wordt hij ruw onderbroken door de Franse opperbevelhebber. ,, Vraagt gij werkelijk om een wapenstilstand. Zeg het dan —formeel." ,, Ja wij vragen erom." ,, Goed, dan kunt ge de condities horen.'' De condities vooreen wapenstilstand zijn bikkelhard. De blokkade van Duitsland zal b.v. worden voortgezet. Nog honderdduizenden Duitse burgers zullen daardoor na het tekenen van de wapenstilstand omkomen. Op 11 november 1918 tekent Erzberger de wapenstilstand. Hij verklaart daarbij, geschokt door de harde voorwaarden; ,, Een volk van 70 miljoen mensen lijdt wel, maar sterft niet." „ Tres bien", reageert Foch.

PiALi Am i-U)Ulih. LANNm WUUkK

Clemenceau Wilson reist januari 1919 zelf naar Europa om als hoofd van de onderhandelingsdelegatie te redden wat er te redden valt van zijn,, vrede zonder overwinnaar". Met de moed der wanhoop vecht hij, vooral t e ^ n de cynische Franse premier Clemenceau (De „Tijger"). Soms komt het bijna tot een breuk. Op het eind laat Wilson de,,George Washington" opstomen naar Brest als wilde hij vertrekken. Clemenceau geeft iets toe. Er wordt in het ontwerp-vredesverdrag een Volkenbond opgenomen. De Britse premier Lloyd George speelt een soort tussenrol tussen Clemenceau en Wilson. De Amerikaanse president raakt steeds meer verstrikt in een warnet van problemen. Bitter valt Clemenceau tegen de vroegere hoogleraar staatsrecht van Princetown uit als tegen de „schoolmeester, wiens enige wijsheid was, dat hij wijs kon kijken". Op tal van punten moet Wilson retireren, niet op alle. Op 26 april oppert hij het denkbeeld om de Duitse ontwapening te koppelen aan een algemene ontwapeningsverplichting. Clemenceau reageert argwanend. „Voordat ik daarmee instem, wil ik eerst de formulering zien". Men wordt het eens. Ook de Duitse delegatie heeft geen moeite met de drastische beperking van Duitslands bewapening als andere landen zullen volgen. En zo staat dan in het Verdrag van Versailles: „Om de voorbereiding eener algemene beperking van bewapening van alle volkeren mogelijk te maken, neemt Duitsland op zich de volgende bepalingen over land-, zee- en luchtmacht strikt in acht te nemen". Andere punten in het 200 pagina's tellend Verdrag doen de Duitsers echter naar adem snakken. De Weimar-regering durft niet te tekenen, maar keus heeft het verslagen land niet. Het hele land zal anders worden bezet. Graaf Brockdorff-Rantzau, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken maakt in de Spiegelzaal duidelijk dat hij slechts onder protest tekent: „De eis wordt gesteld dat wij zullen erkennen als (1982) 9 september

enigen schuldig te zijn aan het veroorzaken van de oorlog. Zon bekentenis uit mijn mond zou een leugenzijn". In Engeland verschijnt een profetische spotprent op het verdrag van Versailles. Clemenceau zegt bij het verlaten van de conferentiezaal: Vreemd! Hij lijkt wet of ik een kind hoor huilen". De naam die de tekenaar het kind achtereen pilaargafwas:„L/ch^/ng 7940".

Erzberger Matthias Erzberger, die in het bos van Compiegne als staatssecretaris de wapenstilstandsovereenkomst tekende, wordt 26 augustus 1921 in het Zwarte Woud door leden van de rechtse Duitse organisatie ,,Konsul" vermoord. In 1928 schrijft Hitler over hem ,,Het lot heeft zijn keus laten vallen op een man die een van de hoofdschuldigen is aan de ineenstorting van ons volk. Matthias Erzberger... de onwettige zoon van een huishoudster en haar joodse werkgever."

Lloyd George Dertien jaar na ,.Versailles" op 12 oktober 1932 spreekt Lloyd George voor de Liga voor de Vrede. „Wij Engelsen hebben ons in overeenstemming met dit verdrag verplicht te ontwapenen. IVIaar we hebben het niet gedaan", roept hij uit onder luid foeiroepen van het publiek „Toen deze documenten werden ondertekend, had de meerderheid der ondertekenaars reeds niet het voornemen ze ten uitvoer te leggen. Nog vóór de inkt droog was, maakten enige van hen voorbereidingen om nieuwe legers te scheppen. Duitsland is omgeven door landen, die tot aan de tanden gewapend zijn. Wat voor Duitsland in het bijzonder ontmoedigend is, is het gevoel bij de neus

297

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen